Haugabloggen

Sluttord

2010-12-23T11:32:00.002+01:00

Det var moro ei stund. Sidan vart det eit slit å oppdatera Haugabloggen. Når ein skal ha ein blogg, er det naudsynt å oppdatera han med jamne mellomrom. Det siste året har det rett og slett ikkje blitt tid til dette.

Så no er det slutt. Haugabloggen vert ikkje oppdatert meir. Snikksnakk hadde egentleg bestemt seg for å sletta heile bloggen, men har vald å lata han bli. Statistikken fortel at det er nokre lesarar innom dagleg. Etter ein opprydding, er ein heil del av innhaldet blitt sletta. Dette var innlegg som hadde "gått ut på dato".

Snikksnakk takkar for seg. Kanskje det blir ein annan og ny blogg i framtida ein gong.

Kirsebærtreet

2010-04-30T15:11:00.002+02:00

Det stend eit tre i hagen
og sprikjer i vårkalde dagen
med skinande nysnjo-grein.
Det duskar mot stoveglaset
og drys over fjordgamle graset
blomane ein for ein.

Og det er kirsebærtreet
innafor hageleet
som blømar i tidleg vår.
Mot gråe kytjeveggen
luter det krokne leggen
og signar oss atter eit år.

Tusund angande blomar
brusar um tak og plomar;
heilagt og kvitt og stilt
skin det i døkke næter
og freden i tunet gjæter
-ei jartegn på vår og mildt.

Det speglar seg bljugt i strondi,
og minner um austerlondi,
um japanske hagar og dikt.
Det tøygjer toppen i tråe
mot alle snjofjell blåe
til vår i kulde vigt.

Olav H. Hauge, frå diktsamlinga Glør i oska (1946)

Dinosauren og månen

2010-04-23T12:02:00.001+02:00

En dinosaurus går på jorden
en liten en på fire tonn.
Den strever med å følge moren
hvorfor må hun løpe sånn?

Den går i vannet og forsvinner
månen ser den før den dør.
Og kloden faller mens den spinner
tiden trekker for sitt slør.

To hundre millioner år,
bevare meg som tiden går.

Men månen er den samme
selv om raketter drar opp dit
og tar med litt tilbake hit.
Månen er den samme,
og noen kommer dit og andre ei.
Men ikke syns jeg at jeg har det travelt med
å dra dit,
spør du meg.
Den dinosauren som vi kjenner,

blir forvandlet jevnt og trutt
i jordens dyp helt til den ender
opp som olje helt til slutt.

To hundre millioner år,
bevare meg som tiden går.

Men månen er den samme,
raketten setter dit sin kos
og brenner oljen til eksos.
Månen er den samme,
rakettens motor drives av vår venn.
Som takk for hjelpen kommer dinosauren
opp til himmelen.

-----------

Gustav Lorentzen, meir kjend som Ludvigsen, døydde brått onsdag 21. april.

Det er både trist og vedmodig. Dødsfallet har gjort sterkt inntrykk på folk i alle aldrar over heile landet.

ASKEnyhende skapar nye ASKEord

2010-04-20T15:09:00.001+02:00

Språket vårt utviklar seg. Nye situasjonar og hendingar skapar behov for nye ord og uttrykk. "Askefast" og "askekrise" er nye ord som i løpet av nokre få dagar har sett seg i det norske språket. Språkdirektør Lomheim er svært nøgd med det nye ordet askefast.

"Askefast" vart brukt av VGnett tidleg om morgonen den 15. april då dei skulle skildra at statsministeren "sat fast" i New York grunna den islandske askeskya. Sidan har ordet spreidd seg. I skrivande stund fører eit googlesøk på "askefast" til 50.800 treff.

Askespråket har dessutan vidareutvikla seg: Bergens tidende skriv om askeangst og Sandefjord blad om askerast. TV2nyhetene rapporterer om askeparkering. Folk må aske-haike heim frå utlandet, sidan luftfarten er askeramma. (Dette kan føre til askepermittering)

Mange nye askeord dukkar opp i samband med askekaoset og askesituasjonen!

Nynorsk i kvardagen

2010-03-24T09:56:00.008+01:00

I landsmøtet til Norsk Målungdom denne helga, samla målungdomar frå heile landet seg for å staka ut kursen for organisasjonen framover. Dei held fram kampen for å gjera nynorsken meir synleg. Å gjera nynorsk meir tilgjengeleg på alle samfunnsområde er ei viktig sak for målungdommen. Kampen for nynorsk i riksmedia er ei prioritert arbeidsoppgåve, og Norsk Målungdom skal arbeide for nynorsk i dei største nettavisene.

Folk ser og les for lite nynorsk i kvardagen. Me treng å sjå meir nynorsk der me er. Me treng nynorske aviser og nettstader. Me treng nynorskbrukande journalistar og informasjonsmedarbeidarar.

Det verkar no som om det vert fleire og fleire bokmålsbrukarar, fordi folk tykkjer det er enklare eller vanlegare. Men kan det verkeleg vera rett at VG og Dagbladet har nær totalforbod mot nynorsk i avisene sine? Språkleg mangfald er sunt!

Sjølv om nynorsk er eit offisiellt språk i Norge, er det ikkje alle som vil godta at det er slik.

Staten går heller ikkje føre som eit godt eksempel. Ein ny rapport om målbruk i staten, viser at mange statsorgan bryt mållova.

Ifølgje Språkrådet brukar statsorgana litt meir nynorsk på nettsidene sine no enn før, men framleis bryt tre av fire statsorgan mållova. Alle statsorgana vart pålagde av storting og regjering å trappe opp arbeidet med å etterleve mållova. Nynorskprosenten skulle aukast, på nett og papir. Men berre eitt av fire statsorgan oppfyller krava. Statsorgana det er tale om her er høgskular, universitet, direktorat og ombod.

På statlege nettsider er det no om lag 10 prosent nynorsk, mot 5 prosent for nokre år sidan. Kravet er 25 prosent. Om lag halvparten av alle skjema som er i bruk i staten, er på nynorsk. Kravet er at alle skjema skal finnast på begge målformer. Krava har vore dei same i mange år.

Det er framleis langt att før dei statlege etatane oppfyller krava i mållova.

Eit snev av sjølvinnsikt

2010-03-23T23:58:00.002+01:00

Petter Pilgaard seier til VG at han ikkje har fortent kjendisstatusen sin.

Det har han heilt rett i.

Lokalpolitikken treng fleire kvinner

2010-03-08T18:36:00.004+01:00

Kommunal- og regionaldepartementet sender i dag ut ein landsomfattande brosjyre der dei oppmodar alle lokalpartia om å nominere annakvar mann og kvinne. Kommunalminister Liv Signe Navarsete er ikkje nøgd med kvinnedelen i kommunestyra. "Fleire kvinner må med. Lokalparti og lister må sette kvinner på topp", utfordrar statsråden.

I desse tider blir nominasjonsnemndene i kommuneparti og fylkesparti sette ned. Desse nemndene avgjer langt på veg om kvinner skal få meir makt i lokalpolitikken. Sjølv om kvinnedelen både på listene og i dei kommunale organa har auka, er det langt att til kvinner og menn er likt representerte. Ved kommunestyrevalet i 2007 blei det valt inn 37,5 prosent kvinner i norske kommunestyre, og for leiarposisjonane var kjønnsfordelinga endå skeivare. Berre 23 prosent av ordførarane i landet er kvinner.

Måten vallistene blir sett opp på har mykje å seie for kor mange av kvart kjønn som blir valde inn i kommunestyra. Fleire kvinner i lokalpolitikken er viktig i eit moderne demokrati. Det vil gje større breidde i synspunkt og korleis me løyser ulike saker dersom begge kjønn er representerte der dei viktige avgjerdene blir tekne.

Kommunal- og regionalministeren vil ha slutt på gubbeveldet. Ho seier:
"Eg vil ha fleire kvinnelege kommunestyrerepresentantar, fleire kvinnelege ordførarar og fleire kvinnelege rådmenn. Eg vil ganske enkelt ha slutt på gubbeveldet i lokalpolitikken.... Mi oppfordring til dei som legg den lokalpolitiske kabalen er difor å lokke kvinnene til topps. Og til mine medsøstre - ta på deg lokalpolitiske verv, gjerne leiarverva, når du no blir spurd!"

Kvinner og menn ser ofte ulikt på saker og ting. Difor er det viktig med kjønnsbalanse i politikken. I den kommande nominasjonsprosessen til valet 2011, bør absolutt fleire parti satse på ei kvinne på topp! Men ein må også ha fokus på kjønnsbalanse når valet er over; då startar fordelinga av posisjonar og makt. I dag er ofte posisjonane som ordførar, utvalsleiarar og formannskap dominerte av menn.

Innan kommuneadministrasjonane er det også svært skeiv kjønnsfordeling. I kommunane er det stor overvekt av kvinnelege tilsette, men leiarane er ofte menn. Berre 18 prosent av rådmennene her i landet er kvinner.

Nye kostar kostar best

2010-03-07T12:13:00.001+01:00

Det gjeld også for Norges fotballforbund. Yngve Hallén utklassa Sondre Kåfjord med 186 mot 69 stemmer på forbundstinget, og er blitt ny president i NFF.

Valkomiteen i Norges Fotballforbund innstilte Hallén som ny fotballpresident på tinget i haust. Kåfjord, som hadde trekt seg som kandidat, ombestemte seg og stilte likevel til gjenval. Vegen fram mot valet har vore prega av uro rundt nominasjonsprosessen.

På Sogndal Fotball si nettside vert Yngve Hallèn gratulert på det varmaste: "Så har han hamna der han høyrer heime: På toppen av norsk fotball. For bygda Sogndal, for fotballfylket Sogn og Fjordane og for klubben Sogndal Fotball er dette ei stor ære."

Fotballtinget har i dag gjort eit godt val.
Lukke til Yngve!

Slett meg no!

2010-03-05T12:09:00.004+01:00

Datatilsynet lanserer ei ny rådgjevingsteneste, ei slettehjelp på internett som heiter slettmeg.no. Her skal personar som føler seg krenka på nett få hjelp til å slette uønska materiale. Tenesta er blitt til etter framlegg frå personvernskommisjonen.

Målet er å bevisstgjere brukarar og å gje hjelp til sjølvhjelp. Ein skal få informasjon om gjeldande lover og reglar på området og det skal opprettast eiga telefonlinje og chatte-teneste. Slettmeg.no skal kun gje råd til dei som har hamna i nett-trøbbel, slik at brukarane kan slette sakene/bileta/profilane. Folk og organisasjonar skal gjennom tenesta bli i stand til å gjere dette sjølve. Dersom det ikkje finst noka løysing, skal det vera lett å ta saka vidare til sjølve Datatilsynet. Tenesta skal vere lite byråkratisk og målet er at ting skal skje raskt.

Det skal bli interessant å sjå korleis dette vil gå. Saker og ting som vert lagt ut på internett sprer seg fort. Skaden har alt skjedd dersom noko uønska har hamna på nettet. Men det går an å redusere skaden. Om ein skulle finne informasjon ein føler er krenkande eller som ein av andre grunnar ønskjer å få vekk, bør ein vere raskt ute. Di raskare ein får informasjonen vekk, di mindre sjanse er det for at det vil dukke opp seinare.

Å vera føre var er sjølvsagt viktig. Me bør alle verta meir bevisste på det me legg ut. Og ei ny undersøking som nettvett.no har utført, viser faktisk at det er dei eldste som bør sjekke persondataene sine betre. Dei unge er ikkje så slurvete på nettet som me kanskje trur..

Mørkemannen over alle mørkemenn

2010-02-20T19:52:00.003+01:00

Kva er ein mørkemann? Kan me ta mørkemennene alvorleg? I det siste har nyhendebiletet vore prega av mørkemenn i ymse variantar.

Mørkemennene er ganske så ulike. I den norske finalen i Melodi Grand Prix såg og høyrde me eksempel på musikalske mørkemenn. Men Keep of Kalessin sjokkerte nok verken TV-publikumet eller andre. Tidlegare såg mange på heavy metal/black metal-sjangeren som farleg og ekstrem. I dag er dei så "stovereine" at folk knapt hevar eit augebryn når det dukkar opp langhåra svartmetall-rockarar på riksdekkande laurdags-TV. Og me kan konstatere at dei er berre pusekattar samanlikna med dei religiøse mørkemennene.

Krf-nestleiar Inger Lise Hanssen har fått ei anna gruppe mørkemenn på banen. Dette er dei kristne mørkemennene. Folk flest sine haldningar til homofili har endra seg kraftig dei siste tiåra, men haldningsendringa har ikkje komme like langt hjå alle. Det finst også i dag ein del menneske som meiner at homofilt samliv er unaturleg og feil. Dei fleste av oss vil hevda at slike meiningar er tåpelege og utdaterte.

I det etter kvart vidgjetne intervjuet i Aftenposten skaka Hansen opp den konservative fløyen i partiet sitt. Hennar synspunkt har ført til debatt om Kristeleg folkeparti sin politikk og framtid. Både mellom politiske kommentarar og innan partiet er det usemje og eit aktivt ordskifte.

I demonstrasjonen mot at Dagbladet trykte den 13 år gamle ekstremistiske teikninga av profeten som gris, dukka det opp ein annan religiøs mørkemann. Kanskje den mørkaste mørkemannen på lenge. 24 år gamle Mohyeelden Mohammad er busett i Larvik og visstnok sharia-student i Medina. Han fekk stor merksemd for talen sin, der han åtvara mot terror i Norge. Klassekampen har sitert han på at homofile fortener å døy -henrettast ved steining! - på grunn av legninga si, og at demokratiet strir mot den muslimske trua. Vidare skal han ha hylla Osama bin Laden og martyrdøden.

LLH har meldt Mohammad til politiet for ytringane om dei homofile, to Dagbladet-reportarar skal ha blitt drapstruga, Mohammad vart pågripen og deretter sleppt ut att. Kven som no har anmeldt kven og kven som føler seg trua av kven kan det bli litt vanskeleg å halda styr på.

Haldningane og utsegnene til Mohyeelden Mohammad er sjølvsagt heilt uakseptable. Me må ikkje vere redde for å kritisere og ta avstand for slike ytringar. Dersom ein ikkje fordømmer slike haldningar, bidreg ein til auka framandfrykt.

Samstundes er det viktig å ikkje overreagere, for Mohyeelden Mohammad er på ingen måte representativ for muslimar i Norge. Sjølv om Siv Jensen gjerne vil ha oss til å tru det.

Verdens eldste merkevare

2010-02-12T14:44:00.001+01:00

Sunlight husholdningssåpe vart lansert i England i 1884 og vart då ein av dei fyrste internasjonale merkevara. På den tida var det vanleg å selje såpestykker i "metervis" (eller rettare sagt centimetervis), - kundane fekk kjøpa så mykje såpe dei ville av ei lang stang med såpe. Sunlight derimot, vart lansert med standard vekt og med sin eigen karakteristiske pakning. Marknadsføringa av såpa gjekk føre seg i alle media som fantest den gongen. Alt dette førte til at kundane kjende att produktet.

Sunlightsåpa var mjukare, skumma meir og løyste seg lettare opp enn dei andre såpene som fantest på marknaden. Sunlight vart ein stor suksess.

Produktet kom på den norske marknaden på 1920-talet, og i 1931 overtok Lilleborg produksjonen og namnerettane til Sunlight her i landet. For mange i Norge har Sunlight (som oftast vart kalla "Sunnlikt") vore sjølve symbolet på hygiene, og vore den leiande hushaldningssåpa i over 70 år. Trufaste brukarar har brukt såpestykket både til tøyvask, oppvask og anna reingjering.

No har produktet gått ut av produksjon hjå Lilleborg. Så me som har vakse opp med såpa får ta vare på minnet om den reine lukta - av nostalgi.

Samefolkets dag i dag

2010-02-06T07:59:00.001+01:00

Samefolkets dag har vore markert i Norge, Sverige, Finland og Russland sidan 1993. Dagen vart offisiell flaggdag i Norge i 2004.

Dagen vert markert hjå dei nordiske variantane av Google i dag, - logo'en er pynta med samiske mønster og ei samelue nedover den eine o'en.

Den viktigaste idrettsarenaen

2010-01-29T23:09:00.003+01:00

Helsedirektøren presenterte nyleg nøkkeltal for helsesektoren. Her kjem det fram at sjølv om nordmenn aldri har vore friskare, er det eit stort problem at folk er for lite aktive. Norske barn og ungdommar vert feitare. Årsaka er m.a. mykje PC- og TV-sitjing og lite fysisk aktivitet.

Helsedirektøren ynskjer å auka innsatsen på førebyggjande arbeid. Me får eit stort helseproblem i framtida dersom me ikkje klarar å stoppe den negative utviklinga. Men kampen mot stillesitjing og fedme vert ei stor utfordring i åra som kjem. I ein stor kartlegging som vart gjennomført av helsestyresmaktene i fjor haust, vart det stadfesta at dei fleste er for lite fysisk aktive.

Grunnlaget vert lagt i unge år. Regelmessig og variert fysisk aktivitet er naudsynt for normal vekst og utvikling av muskelstyrke og motoriske ferdigheiter hos barn og unge. Det er kraftig skilnad mellom dei mest og minst aktive. Kva konsekvensar dette har for helsa til dei som er inaktive, ser ein fyrst når dei vert vaksne. Helsegrunnlaget som vert lagt når ein er fysisk aktiv som ung, fører til at ein vert meir funksjonsdyktig som vaksen.

Meir fysisk aktivitet i skulen er viktig og naudsynt. Elevar på 5.-7. trinn i grunnskulen har no rett på regelmessig fysisk aktivitet utanom kroppsøving. Fokus for desse aktivitane skal vere glede og meistring ved rørsle, og at alle skal vere med. For småskulebarn som går på SFO bør det òg vera plass for meir fysisk aktivitet. Det må difor bli auka fokus på skulane sine uteområde slik at det vert lagt til rette for meir aktivitet. Mange nærmiljøanlegg vert no utforma og bygd som ein del av uteområda til skulane.

Der det høver bør ein leggje forholda meir til rette for aktivitet på skulevegen, t.d. ved å satse meir på byggjing av gang- og sykkelvegar. Slik at ungane og ungdommane kanskje slepp å bli frakta til skulen med bil og buss.

Ein annan viktig arena for fysisk aktivitet er barneidretten. Dei mange idrettslaga og klubbane rundt omkring i landet gjer her eit utruleg viktig førebyggjande arbeid. Norges Idrettsforbund har sett opp følgjande utfordringar for barneidretten:

Korleis skal ein få borna til å bevege seg meir i ein kvardag der stadig fleire er fysisk inaktive?

Korleis skal vi legge til rette for eit mangfaldig idrettstilbod for barn?

Korleis skal vi få fleire barn til å halda fram med idrett når dei vert tenåringar?

Korleis skal vi gje barn aktivitetsglede som gjev inspirasjon til fysisk aktivitet livet ut?

For at barneidretten skal lukkast, må ein ha dyktige trenarar og aktivitetsleiarar. Foreldreengasjementet må også vera positivt, for eksempel ved at:

Ein møter fram på treningane/aktivitetane så sant ein kan

Ikkje presser ungane, men stimulerer til deltaking

Gjev borna fornuftig utstyr

Oppmuntrar i medgang og motgang

Oppmuntrar alle, ikkje berre eigne barn

Viser nulltoleranse for rusmiddel, mobbing og rasisme

Respekterer funksjonærar, dommarar og lagleiarar

Barneidretten skal skape eit godt og variert aktivitetstilbod, slik at ungane får utvikle seg både fysisk, psykisk og sosialt. Innan barneidretten får dei høve til å prøve seg i fleire idrettar og i mange ulike miljø. På den måten vert dei trygge og rike på opplevingar og utfordringar.

Slik får me glade, aktive og friske barn. Slik får også talenta utvikle seg på rett måte. Det visar seg at dei beste idrettsutøvarane både i Norge og andre land har drive med svært allsidig idrett i ung alder.

Barneidretten er altså på mange måtar den viktigaste idrettsarenaen me har.

Sutrekoppen Bøkko

2010-01-19T22:50:00.002+01:00

OL-medaljehåpet Håvard Bøkko står meir og meir fram som ein sutrekopp og sytepave. Det virkar som om han hevar seg over laget og forbundet. Eller er det den avsette (men halvveges gjeninntekne) trenaren som står bak? Har Peter Mueller hjernevaska eleven sin? Har han sørga for at Bøkko er full av negative kjensler og meiningar om dei nye landslagstrenarane? Det virkar faktisk slik.

Bøkko har fullstendig feil innstilling. Det er dårleg gjort av Bøkko å insistere på å halda fram med Mueller som trenar. Han burde teke omsyn til resten av laget, til trenarane, til forbundet og spesielt til Maren Haugli. Han har trassa seg fram til ein ordning med Mueller som ein slags personleg trenar. Truleg har Peter Mueller fått Håvard Bøkko til å tru at han sjølv er uunnværleg.

I eit forsøk på å behalda roen i skøytelandslaget har ein engasjert tidlegare toppløpar Eskil Ervik som ein "mental støttespelar", dessutan skal Bøkko sleppe å forhalde seg til sin nye trenar, Johan Olav Koss.

Dette er sikkert ordningar som er komne i stand sidan Bøkko er medaljekandidat i OL som startar om få veker. Men er det rett at ein utøvar skal vera primadonna på denne måten? Håvard Bøkko er faktisk ein del av eit landslag og burde dermed følgja dei reglane og retningslinjene som gjeld. Dersom særordningar må til for at Bøkko skal prestere i OL, blir det for dumt. Martine Aurdal har ein glimrande kommentar i Dagbladet.no om akkurat dette.

Såpeoperaen med Bøkko, Mueller og Koss er unødvendig støy. Olympiatoppen burde brote absolutt alt samarbeid med Peter Mueller då han fekk sparken i november.

NRK Sogn og Fjordane stengjer nettdebatt

2010-01-08T07:44:00.002+01:00

No er det ikkje lenger mogleg å skrive kommentarar på nettsidene til NRK Sogn og Fjordane. Distriktsredaktør Rolf Sanne-Gundersen har stengt for all nettdebatt. "NRK har ikkje i dag eit registreringssystem som gjer det mogeleg for meg å vite kven som skriv innlegg på nettsidene våre, og det kan eg ikkje lenger leve med som redaktør," seier distriktsredaktøren. Han meiner at mange av debattane har vore viktige for samfunnsdebatten i Sogn og Fjordane, men at fleire av debattane på nettsidene har vore skjemma av useriøse innlegg og personsjikane.

Distriktsredaktør Rolf Sanne-Gundersen har med dette gått Marienlyst imot. Det er modig gjort, men det var ei fornuftig avgjerd. NRK Sámi Radio har også stengt for debatt på sine nettsider, på grunn av rasistiske, fordomsfulle og sjikanøse kommentarar.

Det er ikkje dei anonyme innlegga som er problemet. Men NRK må snarast mogeleg få på plass eit registreringssystem slik at redaktørane av nettstadene får ein viss kontroll over kven som skriv innlegga. På den måten kan ein få ein frisk og engasjerande nettdebatt, men utan den drittslengjinga som har prega nettdebattane no ei tid. Den framtidige løysinga for NRK må vera at det framleis vil vere mogeleg å debattere anonymt, men at NRK veit kven som skriv.

NRK sine nettsider har blitt prega av primitive og krenkjande kommentarar, - ytringar frå kloakken. Nettdebatten har blitt forsimpla og forsøpla. Sterke meiningar er OK, men NRK bør gå føre med eit godt eksempel når det gjeld moderering. Anonyme innlegg er ei utfordring for alle media, - men sjølv om eit innlegg er anonymt skal redaktøren vita kven som er forfattar.

NRK-nettsjef Sindre Østgård er i prinsippet enig med Sanne-Gundersen. Det er også utviklingssjef for nye medier Kai Åge Pedersen. Han uttalar til journalisten.no at det vert jobba med eit registreringssystem. Dette skal etter planen vera på plass i løpet av fyrste halvår i år.

Når registreringssystemet er klart, kan folk skriva rett frå levra i kommentarfelta til NRK igjen. Det ser me fram til.

Krimbokåret 2009

2010-01-04T20:39:00.002+01:00

Smaken er som baken, nemleg delt. For Snikksnakk er "terningkast seks" det same som at ho blir skeptisk. At for eksempel boka "Trist som faen" i si tid fortente ein slik score på terningen, var ho djupt usamd i.

I likskap med dama i det lille gule huset, har Snikksnakk ein uvilje mot å lese bøker som "alle" har lese og som "alle" rosar opp i skyene. Difor ligg både "Drageløperen" og "Tusen strålende soler" av Khaled Hosseini førebels på vent i bokhylla til Snikksnakk. Det same gjeld Øya av Victoria Hislop, samt bøkene til Per Pettersson. Kanskje desse bøkene blir leste i løpet av 2010? Kanskje ein skal prøva seg på bokprosjektet til Karl Ove Knausgård også?

Snikksnakk held seg stort sett til krim, som nordmenn flest. Kritikarroste forfattarar som Herbjørg Vassmo, Kjartan Fløgstad, Erlend Loe og Lars Saabye Christensen fristar ikkje. Gløym Hamsun, Kafka og Undset. Gje meg Nesbø, Staalesen og Larsson!

Det vert hevda at lesevanene våre er dramatisk endra dei siste åra. Me låner og kjøper nesten berre krim og spenning. Kriminallitteratur vert ofte sett på som dårleg eller lettvint litteratur. Å lese krimbøker vert av somme sett på som noko ukulturellt. Men faktum er at det finst mange gode grunnar til å lese krim. For det fyrste er krimlesinga ei avkobling frå trivialitetane i kvardagen og dermed ei avspenning for stress. For det andre vert samfunnsproblem og moralske spørsmål ofte sett på dagsorden i krimbøkene. Ein får kunnskap om sosiale tilhøve, historie og geografi. Ein får hjernetrim ved å prøve å løyse innvikla intrigar.

Dessutan får me i mange av bøkene bli kjende med hovudpersonar og heltar som me ser fram til å møta igjen og igjen. Me som les mykje norsk og svensk krim er etter kvart blitt godt kjende med Varg Veum, Cato Isaksen, Kurt Wallander, Gunnarstranda og Rebecka Martinsson. Me er blitt kjende med Michael Blomquist og Lisbeth Salander. Me ventar spente på neste bok om Annika Bengtzon, om van Veeteren, om Orla Os og om Konrad Sejer.

Snikksnakk kan oppsummere sitt personlege bokår slik:

Lest 34 bøker, alle ganske nye og alle innan sjangeren krim og spenning. Talet på leste bøker er truleg litt i underkant av eit normalår, for vanlegvis les Snikksnakk litt historiske romanar og litt biografiar, sportsbøker og dokumentarbøker innimellom all krimmen.

Bøkene er skrivne av nordiske og britiske forfattarar (Elizabeth George er egentleg amerikansk, men bøkene hennar er erkebritiske)

15 norske, 15 svenske, 2 britiske og 2 islandske bøker

4 bøker av Åsa Larsson, 3 bøker av Jorun Thørring og 3 av Camilla Läckberg.

Lista over bøker lest i 2009 ser slik ut:

Mons Kallentoft: Midtvinterblod
Yrsa Sigurdardottir: Det tredje tegnet
Henning Mankell: Den urolige mannen
Carin Gerhardsen: Pepperkakehuset
Rune Timberlid: Priseld
Knut Faldbakken: Senskade
Karin Fossum: Varsleren
Knut Faldbakken: Tyvene
Chris Tvedt: Rottejegeren
Torkil Damhaug: Se meg, Medusa
Jorun Thørring: Glassdukkene
Tom Egeland: Lucifers evangelium
Åsa Larsson: Til din vrede går over
Åsa Larsson: Svart sti
Arne Dahl: En midtsommernattsdrøm
Jorun Thørring: Skyggemannen
Kjell Ola Dahl: Svart engel
Kjell Ola Dahl: Den fjerde raneren
Unni Lindell: Mørkemannen
Jorun Thørring: Tarantellen
Johan Theorin: Nattefokk
Johan Theorin: Skumringstimen
Arnaldur Indridason: Fjellet
Liza Marklund: En plass i solen
Camilla Läckberg: Havfruen
Camilla Läckberg: Ulykkesfuglen
Camilla Läckberg: Steinhuggeren
P.D. James: Den siste pasienten
Rune Timberlid: Operasjon Siskin
Henning Mankell: Kineseren
Åsa Larsson: Spilt blod
Åsa Larsson: Solstorm
John Ajvide Lindquist: La den rette komme inn
Elizabeth George: Fare i rødt

Julestemning..

2009-12-28T20:17:00.002+01:00

Kven kan vera meir julestemningskapande enn Timmy Gresshoppe?

When you wish upon a star
Makes no difference who you are
Anything your heart desires
Will come to you

If your heart is in your dream
No request is too extreme
When you wish upon a star
Like dreamers do

Fate is kind
She brings to those who love
The sweet fulfillment of
Their secret longing

Like a bolt out of the blue
Fate steps in and pulls you through
When you wish upon a star
Your dreams come true

Heider og ære til bygdeprofilar

2009-12-28T01:12:00.001+01:00

Kvart år sidan 2004 har lesarane av Nationen bestemt kven som kan smykke seg med tittelen Årets bygdeprofil. Som tittelen fortel, skal vinnaren ha gjort noko spesielt for bygda og distrikta i året som snart er over, og som difor fortener denne tittelen. Av tidlegare prisvinnarar kan nemnast gründer Mikkel Dobloug, musikar Odd Nordstoga, ulvejeger Stine Iversen og Rognankompaniet.

Årets vinnarar er dansekompaniet Frikar. Desse danseglade karane vart kjende då dei dansa rundt Alexander Rybak under Melodi Grand Prix. Ein ”frikar” var opprinneleg ein som gjekk sine eigne vegar og dansa alle andre av golvet. Og det er nettopp det dansekompaniet har gjort. Under leiing av koreograf Hallgrim Hansegård har dei gjort kommersiell suksess av tradisjonell norsk dans i moderne innpakning. I Frikar finst det både breakdansarar, hallingdansarar, akrobatar og samtidsdansarar. Dansekompaniet har basen sin i Valdres.

Sjefredaktør Mari Velsand i Nationen meiner Frikar er ein verdig vinnar av prisen. – Dei representerer Distrikts-Norge på ein ypparleg måte, seier ho. Frikar fekk heile 26 prosent av stemmene og dobbelt så mange stemmer som nummer to fekk.

Operasjef Kari Standal Pavelich frå Nordfjordeid kom på andreplass med 16 prosent av stemmene. Standal Pavelich blei nominert for operahuset på Eid som ho er primus motor bak. Ho kom med ideen om ein opera i Nordfjord i 1997, og var den som starta suksessen.

Som nummer tre finn ein årets skyttarkonge, Vebjørn Berg, som fekk 14 prosent av stemmene. Fjerdeplassen gjekk til bonden Jan Erik Kjær, meir kjend som homsebonden i "Jakten på kjærligheten". Deretter følgjer "turbobudeia" Bodil Nordjore, Moods of Norway-karane Peder Børresen og Simen Staalnacke, LUFS-rådgjevar og grendeskule-forkjempar Torodd Fagerheim og småkraftpioner og elveeigar Trond Ryslett.

Alle desse personane har profilert Bygde-Norge på en aktiv og positiv måte i året som snart er omme. Alle har blitt kjende og synlege utanfor sitt eige lokalmiljø, sjølv om dei ikkje akkurat er blitt A-kjendisar. Norsk bygdekultur og heimbygdene kan vera stolte av desse bygdeprofilane.

Så går vi rundt om..

2009-12-23T14:23:00.002+01:00

og rundt om.. og rundt om..
Ikkje einebærbusken, men rundt om... i kjøpesenteret!

Me skriv tjuetredje desember, folk har gått inn i 'julepsykosen'. Me ser dei overalt denne dagen; folk som ravar rundt som zombiar med vidopen lommebok og fjerne blikk. Innspurten av julehandelen betyr stress, mas og fulle butikkar. Og nokså tomme butikkhyller.

SSB har rekna ut at det vert omsett varer for vel 45 milliardar kroner i butikkane i desember i år. Fordelt per innbyggjar vil det seie at me handlar for 9 380 kroner per person denne månaden.

Samstundes viser tal frå Handels og Servicenæringens hovedorganisasjon at jula er høgtid for butikktjuvar. Det er eit stort svinn i butikkane i desember (heile 280 millionar kroner) på grunn av butikktjuveri. Kvar handledag i julemånaden stel folk varer for rundt 10 millionar kroner!

Utruleg og trist, men sikkert sant.

Desembersol

2009-12-21T00:24:00.006+01:00

Fann dette biletet tilfeldigvis på Gallerioro.no. Dette høver bra på årets kortaste dag.

Maleriet er laga av kunstnaren Finn Moen frå Trysil.

Krig og fred og sånn

2009-12-13T22:07:00.001+01:00

Den store Obama-dagen er over, presidentparet har reist tilbake til USA. I Norge og i Oslo kan ein gå tilbake til normalen, etter eit døgn prega av Obamarama og Obamania. (Som pressa likar å kalla det)

Alt er allereie sagt og kommentert om fredsprisarrangementet og fredsprisvinnaren. Me veit no at Michelle Obama skifta antrekk fleire gonger, at Barack Obama har lært å seie "skål" og at Torbjørn Jagland snakkar dårleg engelsk.

Debatten som er sett i gang etter Obama sin takketale er interessant. Nokre gonger er det rett å føre krig for å sikre fred, sa fredsprisvinnaren. Han snakka om rettferdig krig og rettferdig fred og korleis bruk av makt kan vere naudsynt for å sikre fred og fridom.

Det er grunn til å peike på den vanskelege og umogelege dobbeltrolla som Obama har - han er både fredsprisvinner og leiar for eit land i krig.

Obama har fått mest skryt for talen sin. Han har fått ros både frå Kristin Halvorsen og Sarah Palin. Det er godt gjort.

Tenn eit lys for Regine

2009-12-03T21:00:00.003+01:00

"Torsdag 3. desember 2009 klokken 14.02 sovnet vår kjære Regine stille inn i sin seng med både mamma, pappa, lillesøster og kattepus ved sin side."

Dette skriv veslesystera til Regine Stokke på Regine sin blogg, Face you Fear, i dag. Etter 15 månaders kamp mot kreftsjukdommen er det slutt. Regine er død, berre 18 år gammal.

Regine Stokke var førebudd på at ho kom til å døy av sjukdommen og skreiv om det på bloggen sin. Regine gjorde kampen mot den dødelege sjukdommen kjend gjennom bloggen som ho starta med for eitt år sidan. 'Face your fear' vart raskt ein av dei mest populære bloggane i landet.

I den siste bloggposten sin, den 1. desember, skreiv Regine følgjande:
"...jeg er i hvert fall mindre redd for å dø nå enn før. Kanskje fordi jeg er så sliten og utmattet, og har så vondt. Jeg er fortsatt redd, men ikke like mye. Jeg tenker mest på de rundt meg, de som må sitte igjen med sorgen. Jeg setter utrolig stor pris på all den støtten jeg har fått gjennom denne tiden, både støtten fra familien, vennene mine og bloggleserne mine. Dere aner ikke hvor mye dere betyr for meg."

Facebook-gruppa «Vi som skal kjempe for Regine Stokke!» har nesten 30.000 medlemmer. Nettstaden beltespenner.com sel produkt til inntekt for Regines støttefond. For ei veke sidan gjekk 300 menneske i fakkeltog i Kristiansund for å vise si støtte til Regine Stokke. Det var rørande, skreiv ho i bloggen sin.

Regine blir aldri gløymd. I kveld er det mange som skriv minneord over ein person som dei egentleg ikkje kjende, men som likevel sette djupe spor etter seg. Det er mange av oss som håpar at ynskjet ho hadde om at bloggen hennar ein gong skal bli til bok kan verta oppfylt.

Kvil i fred, Regine.

Medkjensle og kondolansar går til familie og vener.

Farvel til Wallander

2009-11-27T15:39:00.001+01:00

”Mord og kjærlighet er det eneste som er verdt å skrive om hvis du vil noe med å skrive.”
(sitat Henning Mankell)

Henning Mankell har skrive den siste boka der Kurt Wallander er hovudpersonen. Mankell tek ikkje "livet av" Wallander, men mot slutten av boka skjønnar me at det nærmar seg slutten på Wallander sitt yrkesaktive liv.

Tittelen på boka er "Den urolige mannen" og handlar om ein Wallander som er eldre og meir filosofisk enn i dei foregåande bøkene. Men det handlar også om ein Wallander som kjempar mot kriminalitet og alt som er urettvist i samfunnet.

Boka er spennande og interessant, men har eit langt rolegare tempo og har ein annan stemning enn andre Mankell-bøker. Det er som om den aldrande Kurt set sitt preg på romanen. "Den urolige mannen" er m.a. ein roman om det å bli gammal. Wallander blir bestefar, og han ser attende på livet sitt samstundes som han tenkjer mykje og ofte på døden. I boka er det mange tilbakeblikk på hendingar i dei andre bøkene i serien om Wallander.

I tillegg er dette ein politisk spenningsroman. Stikkord er spionasje, den kalde krigen, austeuropeiske leigemordarar og høgreekstremisme.

Henning Mankell har skrive ei engasjerande bok og eit vemodig farvel med Kurt Wallander.

Drittsekken Mueller

2009-11-24T09:19:00.001+01:00

Skøytelandslagstrenar Peter Mueller fekk heldigvis sparken. Denne egoistiske og frittalende mannen har omsider gått over streken. Trakassering og sexsjikane kan ikkje tillatast. All ære til Maren Haugli og dei andre som torde å sei frå. Lat oss håpa på eit betre klima innan norsk skøytesport i framtida.

Idrettspresident Tove Paule seier i ein kommentar til Dagbladet at medaljar ikkje kan gå framføre det etiske verdigrunnlaget i idretten og at det i dette verdigrunnlaget ligg ein absolutt nulltoleranse mot trakassering. Fleire utøvarar, både mannlege og kvinnelege, skal ha levert klager dei siste åra på usportslege utsegn og handlingar av Peter Mueller.

Skøyteforbundet fann til slutt saka som så graverande at det valde å avslutta arbeidsforholdet. Som elles i arbeidslivet, er det reglar som må følgjast. NSF har gjort det einaste rette; å gje Peter Mueller sparken. Med dette vert det også sendt eit signal ut til andre leiarar og trenarar rundt om i idretts-Norge om at slik oppførsel ikkje kan aksepterast.

«Totusenogti» eller «tjueti»

2009-11-19T21:02:00.002+01:00

Både Språkråd-direktør Sylfest Lomheim og kringkastingssjef Hans Tore Bjerkaas har slått fast at året me går inn i om seks veker skal uttalast «totusenogti». Dette vert no debattert – også i NRK.

2009 er «totusenogni», fordi det er enklare å seie enn «tjuenullni». Difor er det truleg at 2010 kjem til å heita «tjueti», fordi det er lettare å seie enn «totusenogti».

Men berre tida vil vise kva som blir det "rette", altså kva folk flest kjem til å seie.

Pedofiliskrekkpropaganda

2009-11-12T19:46:00.002+01:00

Datalagringsdirektivet har omsider fått litt omtale i media. Og det er med stor undring ein ser at mange arbeiderpartipolitikarar er varme tilhengjarar av dette direktivet.

Georg Apenes, direktør for Datatilsynet, har karakterisert datalagringsdirektivet som å "konservere høystakker for det tilfelle at det skulle vise seg at det er en nål i dem". Godt sagt!

Direktivet vil, dersom det blir innført, føre til at alle tele- og nettleverandørar vert pålagde å langtidslagre informasjon om kven du snakkar med på telefon, kven du kommuniserer med via e-post og kvar du er når du gjer det. Det same gjeld IP-adressa di og tidspunkt for på- og avlogging på nettet. Poenget er at dette skal brukast dersom du i framtida skulle bli mistenkt for å ha gjort noko kriminelt.

Kampen mot datalagring og for personvern er ei sak det er brei politisk semje om. Ein treng ikkje ha noko å skjule for å ønskje seg å framleis ha eit privatliv. Me kan alle vera enige i at det må vera høve til overvaking, og at dette må regulerast. Men det må vera grenser. AP-nestleiar Helga Pedersen seier at det er god nok grunn å si ja til direktivet "om det reddar eitt barn fra barnepornoen".

Pedersen fryktar at manglande regelverk vil gjere landet vårt attraktivt for organiserte kriminelle grupper. Ho har uttalt at Norge ikkje skal bli ei frihamn for kriminelle og pedofile. Ho argumenterer med at direktivet er nødvendig for å kunna stansa overgrep mot born og å stanse organisert kriminalitet. PF-leiar Arne Johannessen brukar liknande argumentasjon. (Oppdatert 13/11: Dette har Vox Populi ein post om: VGs barnepornobløff)

Det er dårleg gjort av Helga Pedersen og Arne Johannessen å bruke pedofiliskrekkpropaganda i denne saka.

Inga avgjerd om datalagringsdirektivet

2009-11-04T18:39:00.003+01:00

Regjeringa treng meir tid, seier samferdsleminister Magnhild Meltveit Kleppa. Det vert inga avgjerd i saka om Norge skal innføre EU sitt omstridde datalagringsdirektiv enno. Regjeringa skal greie meir ut om saka, og det kjem til å gå minst eitt år før Stortinget skal handsame om direktiv 2006/24/EF skal verta del av norsk lov.

Internt i regjeringa er det strid om direktivet. Både Senterpartiet og SV er motstandarar og har "fristilt" representantane og statsrådane sine, Arbeiderpartet har enno ikkje teke stilling. Stortinget er òg delt i denne saka, men Ap og Høgre kan sikre fleirtall for ei innføring av direktivet når saka omsider skal handsamast.

I går kveld vart kampanjeorganisasjonen Stopp Datalagringsdirektivet stifta i Oslo.

Føremålet til denne tverrpolitiske og uavhengige organisasjonen er å spreie informasjon om dei negative konsekvensane til datalagringsdirektivet. Organisasjonen byggjer på initiativ frå bloggarar og Facebook-grupper, og skal arbeide for å hindre at EU sitt omstridde direktiv om datalagring blir ein del av det norske lovverket.

I skrivande stund har 4123 personar slutta seg til kampanjen. Oppdatert liste, der det òg er høve til å skrive under, finn ein på stoppdld.no.

Godt spørsmål

2009-11-01T23:36:00.000+01:00

Hedningsamfunnet spør på framsida av dei nye t-skjortene sine.

Ronny og Tommy går oftast konkurs

2009-10-28T23:50:00.000+01:00

Proff Forvalt har laga ein oversikt over kva namn som er vanlegast i konkursråka bedrifter. Namn på dagleg leiar er sortert opp mot alle dei 6.174 konkursene i løpet av det siste året, skriv E24.

Nedslåande lesing for alle Ronny'ane og Tommy'ane som går på BI og NHH, skulle ein tru.

Ufortent mykje merksemd

2009-10-22T23:34:00.001+02:00

Snikksnakk tykkjer Kongo-saka får for mykje merksemd i media. Ho trur Moland og French er kjeltringar som ikkje fortener medynk. Om Tjostolv Moland verkeleg er psykisk sjuk eller om han spelar sjuk, er ho også usikker på.

Likevel vart dagens Dagbladet-framside usmakeleg. Framsida har ført til sterke reaksjonar både blant mediafolk og folk flest. No har leiinga i Dagbladet sagt at dei beklagar oppslaget. Bra. Slike "Se og Hør-framsider" gagnar verken saka eller avisa.

Rabalderet har ført til mange vittige Twitter-kommentarar og parodiar. Sjå også innspel frå Konrad.

Ny svensk "däckardrottning"

2009-10-22T00:05:00.001+02:00

Liza Marklund, Åsa Larsson og Helene Tursten. Camilla Läckberg, Inger Frimansson og Helena Von Zweigbergk. Og sjølvsagt Maria Lang og Maj Sjöwall. Sverige har og har hatt mange dyktige kvinnelege krimforfattarar.

Carin Gerhardsen, som egentleg er matematikar og IT-konsulent, gjorde som Stieg Larsson og sende inn tre ferdige manus til forlaget sitt. Ho debuterte her i landet med Pepperkakehuset i fjor, og i år kom boka som på norsk har fått tittelen Tampen brenner. Den svenske tittelen på boka er mamma, pappa, barn.

Den tredje boka i serien, som vert kalla Hammarbytriologien, kjem i 2010 og skal heita Byssan lull.

Snikksnakk har lese Pepperkakehuset og kan anbefala Carin Gerhardsen til alle som er glade i krim. Her handlar det om ein seriemordar som me kan følgja heilt frå starten av boka. Spenninga ligg i om - og korleis - oppklaringa vil skje. Mobbing i barndommen som motiv for hat og hevn er eit sentralt tema. «Boken gir et skremmende bilde på hva mobbing kan føre til», seier anmeldaren i Hamar Arbeiderblad.

Smalahove - frå kvardagsrett til kultrett

2009-10-21T16:30:00.002+02:00

Frå å vera ein spesiell og lokal tradisjon i Vossetraktene og i sognebygdene, er smalahove no blitt mat med kultstatus. Utsjånaden på matretten er ekkel for dei fleste av oss, men er eksotisk og spennande for andre. Smalahove er ikkje noko anna enn røykt og/eller salta kjøtt, einaste skilnaden er at kjøtet framleis er på kraniet når det vert servert.

I gamle dagar var smalahove kvardagskost. Det var ikkje overflod av mat den gongen, og ein måtte nytte absolutt all mat på dyra. Smalahove har lang tradisjon på Vestlandet. På Voss er det tradisjon å røykja hovuda, i Sogn er det mest vanleg å salta dei.

På Voss vert lammehovuda vert vanlegvis svidde for å få vekk ulla. Deretter vert hovuda kløyvde og hjernen reinska vekk før ein saltar og ofte røykjer i røykhus. Når ein skal servera smalehove vert dei fyrst vatna ut i eit døgn og sidan kokte i om lag tre timar.

Sjå innslag frå NRK Hordaland der 8-åringar på Voss syner korleis dei skal svi ull og kløyva hjerner! Her snakkar me verkeleg om matkultur og lokale tradisjonar.

Alle som er interesserte i lokale mattradisjonar frå Voss kan finna mykje nyttig og artig på Smalahoveportalen

Offentleg tåkeprat

2009-10-19T07:47:00.003+02:00

Klarspråkprisen er ein pris som vert utdelt for godt språk i statsforvaltninga. Prisen er ein del av prosjektet «Klart språk i staten», som er et samarbeid mellom Fornyings- og administrasjonsdepartementet, Direktoratet for forvaltning og IKT (Difi) og Språkrådet.

Statens lånekasse vart i august tildelt Statens klarspråkspris for 2009. Prisen er ei påskjøning for arbeidet med godt og klart språk i statsforvaltninga og vart delt ut av fornyings- og administrasjonsminister Heidi Grande Røys. Lånekassen har arbeidd breitt og systematisk med å betre språket i alt frå brev, brosjyrar og skjema til nettkommunikasjon – på både bokmål og nynorsk, heiter i grunngjevinga.

Det er viktig at offentlege etatar brukar eit klårt, godt og brukarvenleg språk når dei skal kommunisera med publikum. Lånekassen brukar skuleklassar og elevgrupper til å vurdere brosjyrer og kampanjar. Difor heiter det ikkje lenger «muligheter for betalingsutsettelse», men «problemer med å betale». Og «tildelingsregelverket» er oversett til «så mykje kan du få». I Lånekassen er talet på telefonar redusert frå 1,5 millionar i året til nær 0,5 millionar. Når brev og informasjon vert oppfatta slik som det er tenkt, vert det mindre arbeid. Klart språk aukar effektiviteten!

Hugs kven du skriv for bør vera ein regel for alle offentlege etatar.

"At det offentlege bruker eit språk folk forstår er ikkje berre elementær folkeskikk, det er avgjerande for at demokratiet skal fungere slik vi ønskjer," skreiv fornyingsministeren i Bergens Tidende 31. august 2009. Retorikkprofessor Kjell Lars Berge seier til Dagsavisen at "det er et demokratisk problem at offentlige etater ikke behandler brukerne de skal hjelpe som medmennesker."

Ei undersøking viser at nær 40 prosent synest at offentlege styresmakter legg for lite vekt på å skrive forståeleg. Regjeringa går i statsbudsjettet inn for å vidareføre prosjektet ”Klart språk i staten”.

Dette er dessverre interessant

2009-10-16T13:49:00.005+02:00

Direktør i språkrådet, Sylfest Lomheim, refsar journalistar på internett for dårleg rettskriving. Han meiner det er altfor mange feil i norske bøker, aviser og publikasjonar.

Det vanskelegaste ordet er dessverre, viser statistikken til Bokmålsordboka på nett. Ymse variantar av ordet interesse, som interessert og interessant, er også høgt oppe på statistikken. Sylfest Lomheim meiner folk bør bli flinkare til å slå opp ord dei er usikre på. Som dessverre og interessant.

Eit googlesøk på feilstavinga desverre gjev heile 557.000 treff. Eit nyhendesøk på den same feilstavinga gjev 39 treff. Her finn me treff på nettsidene til både NRK, TV2, Dagbladet og VG.

For moro skuld gjorde Snikksnakk eit søk på desverre i den elles så korrekte Aftenposten. 317 treff. Dessverre!

Dumt som faen

2009-09-30T13:06:00.007+02:00

Gratismagasinet Massiv har hatt eit laaaangt intervju med Ari Behn. Alt det rare han har sagt har fått stooore oppslag i alle andre media.

Mest pinleg og dumt er alle overskriftene mannen får. Dette intervjuet er heilt sikkert eit utspekulert PR-stunt for den nye boka hans.

Hallo? Er det ingen som skjønnar det?!

Regjeringa må seie nei til datalagringsdirektivet!

2009-09-27T17:06:00.005+02:00

Dette er ei sak som får lite merksemd i media, men det er ei vikig sak!

Borgarinitiativet mot EUs datalagringsdirektiv oppmodar regjeringspartias forhandlarar til å seie eit endeleg nei til at datalagringsdirektivet skal bli ein del av norsk lov. Borgarinitiativet følgjer opp bloggstafetten mot datalagringsdirektivet frå i sommar.

Måndag 28.september skal forhandlarane til Ap, SV og SP møtast for å bli einige om regjeringas felles program for den neste fireårsperioden - oppfølgjaren til Soria Moria-erklæringa.

14.juli i år blei bloggstafetten mot datalagringsdirektivet lansert. Over 130 bloggarar oppmoda partia generelt og regjeringa spesielt om å ta stilling til EUs datalagringsdirektiv, og seie eit klart og tydelig nei til at direktivet skal bli norsk lov. I tillegg blei partia oppmoda til å seie ja til om nødvendig å bruke reservasjonsretten i EØS-avtalen for å stanse direktivet.

Av stortingspartia har Venstre og SV programfesta å bruke reservasjonsretten mot direktivet. FrP og SP har landsstyrevedtak om det same. KrF er mot direktivet, men vil sjå konsekvensane av å bruke reservasjonsretten. Høgre er ikkje villig til å bruke reservasjonsretten, medan Ap ikkje har teke stilling til direktivet enno.

Ei rekkje parti utanfor Stortinget, organisasjonar og einskildpersonar har teke klart og tydeleg standpunkt mot datalagringsdirektivet, og oppmodar regjeringa til ikkje å ta direktivet inn i norsk lov. Siden januar 2008 har det eksistert ulike formar for opprop, e-postaksjonar og Facebook-grupper som alle er motstandarar av datalagringsdirektivet.

I juni 2008 sa to av våre fremste juristar på europarett, Finn Arnesen & Fredrik Sejersted ved senter for europarett UIO), i ein betenkning bestilt av IKT-Norge at det ved bruk av reservasjonsrett materielt sett verkar å vere svært beskjedne delar av EØS-avtalens Vedlegg IX som vil bli direkte ”berørt”. Samtidig sa regjeringas eigen personvernkommisjon at dei ikkje kunne støtte ei innføring av direktivet fordi grunnlaget for innføring av direktivet ikkje er tilstrekkeleg dokumentert.

Gjennom bloggstafetten tidlegare i år og Borgarinitativet no sameiner vi kreftene for å stå sterkare saman. Vi synleggjer ei uvanleg brei politisk allianse for personvern og mot datalagringsdirektivet. Alliansen strekk seg inn i regjeringspartia.

Datalagringsdirektivet er eit angrep på den retten kvar og ein av oss har til å verne vårt privatliv. Personvernet inneber ein rett til å vere i fred frå andre, men og ein rett til å ha kontroll over opplysningar om seg sjølv, særleg opplysningar som vert opplevd som personlege. Etter EMK artikkel 8 blir personvern sett på som ein menneskerett.

Med ein mogleg norsk implementering av Datalagringsdirektivet (direktiv 2006/24/EF), som pålegg tele- og nettselskap å lagre trafikkdata om borgarnes elektroniske kommunikasjon (e-post, sms, telefon, internett) i inntil to år, vil nordmenns personvern bli krenka på det grovaste.

Datalagringsdirektivet blei vedteke av EU 15.mars 2006, men framleis har den norske regjeringa ikkje offisielt teke stilling til om direktivet skal gjerast til norsk lov eller ikkje. Gjennom EØS-avtalen har Noreg ein reservasjonsrett. Denne har aldri før blitt brukt, men så har ein heller aldri stått overfor eit direktiv som representerer ein så stor trussel mot demokratiets grunnleggjande verdiar som det datalagringsdirektivet gjer.

I februar i år blei det klart at EU-direktivet må innførast, etter at EU-domstolen avsa dom i saken Irland hadde anlagt mot EU-kommisjonen.

Vi som publiserer dette oppropet sluttar oss til "Borgarinitiativet mot EUs datalagringsdirektiv", og er einige i oppmodinga om å be Ap, SV og SP gjennom regjeringsforhandlingane seie eit klart og tydeleg nei til at EUs datalagringsdirektiv skal bli ein del av norsk lov.

Dette verk av Per Aage Pleym Christensen, Lars-Henrik Paarup Michelsen, Carl Christian Grøndahl og Knut Johannessen er lisensiert under ein Creative Commons Navngivelse-Ingen Bearbeidelse 3.0 Norge lisens.

Takk til Borgar Michelsen for den nynorske teksten til dette oppropet.

Mindre nynorsk i Stortinget

2009-09-22T10:30:00.001+02:00

Av dei partia som tradisjonelt har samla mange nynorskrøyster, er det berre Senterpartiet som har gjort eit godt val, melder NRK Møre og Romsdal. Tilbakegangen for Venstre, KrF og SV gir færre nynorske stortingsrepresentantar. I det Stortinget som no takkar av, brukte 22 av 169 representantar nynorsk.

No ser det ut til at det blir færre nynorskbrukande stortingsrepresentantar i det nye Stortinget. Ikkje sidan 1920-åra har Stortinget hatt færre nynorskrøyster.

Regjeringa Stoltenberg 2005-09 hadde fleire statsrådar enn vanleg som brukte nynorsk, og dette har vist att i språkpolitikken. Direktør Ottar Grepstad ved Ivar Aasen-tunet håpar at den gode tendensen held fram. Han minner om Språkåret, 200-årsjubileet for Ivar Aasen og hundreårsjubileet for Det Norske Teatret. Alt dette skjer i 2013.

Det er viktig at mange i Stortinget bruker nynorsk, og at det finst profilerte nynorskbrukarar i alle partigruppene. Me som brukar nynorsk ynskjer ein politikk som gjer det lettare å vere nynorskbrukar.

Nynorsk gjer deg dessutan glad og blid: På nettsidene til helse- og omsorgsdepartementet smiler Bjarne H. Hansen breitt på nynorsksidene og ser alvorleg ut på bokmålssidene. No er bileta blitt endra, med ein kan framleis sjå skilnaden på vg.no

Kven er farga?

2009-09-21T23:57:00.000+02:00

Her er eit par vers til ettertanke. Forfattaren er ukjend.

Hvem er farget?

Da jeg ble født var jeg svart

Når jeg fryser er jeg svart

Når jeg er varm er jeg svart

Når jeg er syk er jeg svart

Når jeg er redd er jeg svart

Når jeg dør er jeg svart

Da du ble født var du rosa

Når du fryser er du blå

Når du er varm er du rød

Når du er syk er du grønn

Når du er redd er du hvit

Når du dør er du lilla

Og du kaller meg farget!

Dagen derpå

2009-09-15T11:10:00.001+02:00

Den raudgrøne regjeringa har fått fornya tillit frå veljarane. "Folk flest" har talt; solidaritet og velferd er viktigare enn skattelette for dei rikaste. Det viktigaste for regjeringa no framover er å syna at ho er verdig denne tilliten.

Gjennom heile valkampen har det vore tydeleg at den borgarlege sida har vore prega av kaos og rot. AP, SV og SP hadde eit mykje betre og ganske så ferdiglaga regjeringsalternativ. Alt er no klart for Soria Moria 2, men det er mange sprikande løfter som skal haldast.

Valresultatet er historisk. For fyrste gong på 40 år har ei fleirtalsregjering klart å halda på fleirtalet sitt.

Trass i rekordhøg førehandsrøysting, var den samla valdeltakinga skuffande låg, berre 73,3 prosent. Heimesitjarpartiet er landets nest største parti. Kva kan grunnen vera til at ein fjerdedel av dei røysteføre ikkje nyttar stemmeretten sin? Kvifor er så mange likegyldige til kven som skal styra landet? Giddar ikkje folk å oppsøke vallokala? Gir dei blaffen fordi "det er det same kven som styrer"?

Ved kommunevalet om to år skal elektronisk stemmegjeving prøvast ut i nokre kommunar. Truleg vil valdeltakinga bli høgare, i alle fall for dei yngste veljarane, ved eit slikt system. Dette skal Kommunal- og regionaldepartementet greia grundig ut om. Ved valet i 2017 er det muleg at me alle får høve til å stemme elektronisk.

Det er viktig at det vert lettare tilgjengeleg å få stemme, men internettrøysting vert ei utfordring med omsyn til dataløysingar og tryggingstiltak.

Klar tale - lettleste nyhende

2009-09-11T19:37:00.006+02:00

Lettlestavisa Klar Tale har lansert den fyrste universelt utforma nettavisa her i landet, klartale.no. No føl avisa innspurten av valkampen, og leverer ferske valnyhende heilt til resultatet er klart. Her får me lettleste nyhende om valet, og anna relevant informasjon.

For dei som har lesevanskar, er mange nettsider kaotiske. Nettavisa klartale.no er derimot tilpassa menneske med lesevanskar. Lesaren kan velgja mellom ulike kontrastar, skriftstorleikar og fargebakgrunner. Nettsida er også tilpassa blinde som brukar hjelpemidlar for å lese blindeskrift, og sida kan lesa høgt ved hjelp av syntetisk tale. Her er reportasjar med lyd, bilete og levande grafikk.

Rundt 500.000 menneske i Norge i dag har lesevanskar. "Når tusener av mennesker i Norge går glipp av viktig samfunnsinformasjon, skapes det en kløft mellom dem som vet, og de som ikke vet. Dette kunnskapsgapet ønsker vi å gjøre mindre. Nøkkelen til å delta i samfunnet er å få tilgang til informasjon. Vi har satset mye på å lage klartale.no til en nettavis de fleste kan bruke", seier redaktør Kristin Steien Bratlie.

Både Norges Blindeforbund og Dysleksiforbundet er svært positive til å få ei nettside som er lagt til rette for alle. Nyhende og aktuelle saker som er skreve med enkle ord og stor skrift egnar seg også i skulen, som undervisning på ulike alderstrinn. Det enkle språket egnar seg særleg i norskopplæring for ungdom og vaksne med minoritetsbakgrunn.

"Pick your artist"

2009-09-08T20:30:00.004+02:00

Her er ein artig liten quiz eller leik som har vandra rundt på internettet, - på Facebook og diverse andre nettsider, - og i bloggar (sjå eksempel hos Skaperen og Sexys metode)

"My life in song titles.

Using only song names from ONE ARTIST. Try not to repeat a song title. It's harder than you think."

"My life according to R.E.M."

Pick Your Artist: R.E.M.

Are you male or female: The one I love
Describe yourself: Supernatural Superserious
Describe where you currently live: (Don't Go Back to) Rockville
How do you feel about yourself: Imitation of life
Your best friend is: Superman
Your favorite colour is: Orange crush
Your favorite form of transportation: High Speed Train
What’s the weather like: I'll take the rain
Favorite time of day: Nightswimming
If your life was a tv show, what would it be called: Man on the Moon
If you could go anywhere, where would you go: All the way to Reno
What is the best advice you have to give: Everybody hurts
If you could change your name, what would it be: Shiny happy people
Your favorite food is: Animal
Thought for the Day: Bad day
How I would like to die: It's the End of the World as We Know It (and I Feel Fine)
My soul’s present condition:Losing my religion
My motto: Living Well Is The Best Revenge

Digitalt fortalt

2009-09-07T09:45:00.001+02:00

ABM-utvikling står for "Statens senter for arkiv, bibliotek og museum". Digitalt fortalt vart lansert i februar 2009 og er ABM-utvikling si satsing i Kulturminneåret 2009. Dette er ei samling med personlege forteljingar knytta til kulturminne frå heile landet.

Alle menneske har rett til å fortelje si historie. Nokre har historier dei vil fortelje, men som dei tykkjer det er vanskeleg å setje ord på. Då kan bilete og musikk vere til god hjelp.

På Digitalt fortalt skal det etter kvart komma mange spennande og personlege digitale forteljingar. Forteljingane skal vise breidden og variasjonen i omgrepa kulturminne og kulturarv. Ei digital forteljing kan vera ein tekst med illustrasjonar, ein video, ei lydfil, animasjonar, fotografi eller ei nettutstilling.

Denne hausten driv ABM saman med fleire regionale kulturnett med kursing i digital historieforteljing. Dei som har kunnskap om kulturminne, lokal kultur og historie som dei vil dela med andre, bør absolutt sjå litt på dette tilbodet.

Nedanfor er nokre eksempel på forteljingane som er samla. Her er store variasjonar i tema og uttrykksform:

Trond Giske si forteljing om samlekassettane frå 80-talet, Evig eies kun det teipte

Bjørg G. Hovland si forteljing om papirdokkene sine

Nordsjøfartmuseet si forteljing om Strilatromma

Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane si forteljing om Laterna magica

Eiker arkiv si forteljing om Gamle-Hokksund

Kan me stola på meiningsmålingane?

2009-09-01T21:30:00.002+02:00

"Helblått på ny måling" (siste.no i dag)
"SV i siget på ny meningsmåling" (aftenposten.no den 28.08.)
"Har luften gått ut av Frp?" (hegnar.online den 30.08.)
"Rødt på vippen i ny måling" (fvn.no den 28.08.)

Dette er tilfeldige overskrifter frå tilfeldige nettstader om meiningsmålingar dei siste dagane.

Er det noko vits i å lesa meiningsmålingar? Bør bruken og omtalen av meiningsmålingar i media reduserast? Bør me - lesarane/veljarane - verta meir kritiske til meiningsmålingar generelt? Kva med media sine oppslag av målingane?

Meiningsmålingar er alltid temmeleg usikre. Feilmarginane er på +/- 3,1 prosent for dei store partia og +/- 1,1 prosent for dei små. Og avisene "gløymer" ofte å opplysa oss om feilmarginane, kor mange som er spurde og korleis målingane er opptekne. Desse opplysningane er viktige; dei kan fortelja om me kan stole på målingane og hjelpa oss til å tolka resultata.

Plutselege endringar i oppslutnaden til et parti, kan tyda på at målinga er gal. Men dersom den neste målinga viser same resultat, er det større grunn til å stole på målinga.

Det er ein "heil haug" med selskap som lagar meiningsmålingar framføre årets val: Norstat lagar målingar for NRK og Vårt Land, medan TNS Gallup lagar TV2 sine målingar. Dagbladet presenterar målingar frå Synavate, Aftenposten sine målingar er laga av Norsk Respons, og Sentio lagar meiningsmålingar for Bergens Tidende og Dagens Næringsliv. VG brukar byrået InFact og Norfakta lagar målingar for Nationen og Klassekampen.

TV2 si nettside partibarometeret har alle dei nasjonale partimålingane frå 2005 og fram til i dag samla. Denne sida vert oppdatert når det kjem nye målingar.

I dagens VG vert me presenterte for ein annan metode for å spå valresultat; nemleg prediksjonsmarknad. Doktorgradsstipendiat Sveinung Arnesen tykkjer dei vanlege meiningsmålingane ikkje fangar opp det folk faktisk vil stemme på valdagen. I staden for det vanlege spørsmålet "Kva parti ville du ha stemt på dersom det var val i morgon?", går ein med denne metoden rett på sjølve valdagen. Arnesen meiner at prediksjon er eit godt supplement til tradisjonelle partimålingar. Les meir om metoden på Vox Publica.

Det blir spennande å sjå om denne metoden er "rettare" enn andre meiningsmålingar. Svaret får me den 14. september.

Nynorsk i fjøsen?

2009-08-27T18:22:00.005+02:00

Via Firda.

"Nynorsken skal tilbake i fjøset der den hører hjemme," sa Unge Høgres Amara Butt i ein skuledebatt ved den vidaregåande skulen i Nes i Akershus.

Norsk Målungdom reagerer sterkt på utsegna og krev ei orsaking frå Unge Høgre. "Vi krev denne orsakinga på vegner av 600 000 nynorskbrukarar," seier leiar Maria Svendsen i målungdommen i ei pressemelding.

Unge Høgre er ikkje særleg seriøse når dei leverer så usaklege utspel om sidemålet i valkampen. Moderpartiet Høgre derimot er meir seriøse; partiet har i alle fall nynorskversjon av valprogrammet sitt. Det har ikkje Frp og Venstre. Det er pinleg, særleg for Venstre. Partiet var i si tid sjølve "målsak-partiet."

Alle dei andre partia på Stortinget går til val med ein versjon av partiprogrammet på nynorsk og ein på bokmål. Senterpartiet har eitt program, delvis på nynorsk og delvis på bokmål.

Distriktsvenlege stortingsmandat

2009-08-26T13:23:00.003+02:00

Det skal veljast i alt 169 representantar til Stortinget. Av desse representantene er 150 distriktsmandatar frå dei ulike fylka. Dei andre 19 mandata er utjamningsmandatar som er fordelte med eitt utjamningsmandat på kvart fylke.

Kor mange representantar som skal veljast frå kvart valdistrikt, avheng av innbyggjartalet og arealet i fylka. Ordninga med utjamningsmandat kan føre til at eit parti som får for få stemmer i eit fylke får eit utjamningsmandat der på grunn av oppslutninga i resten av landet. Ordninga vart innført for å gje dei partia som hadde flest «reststemmer» representasjon, - dersom dei var over sperregrensa på 4 %.

Utjamningsmandata er vanskelege/umogelege å berekna skikkelig før ein kjenner heile valresultatet. Det er viktig å ha dette i bakhovudet i desse meiningsmålingstider.

Valordninga og utrekningssystemet for kor mange representantar kvart parti får i forhold til talet på stemmer, er komplisert. Spesielt interesserte kan finna nyttig info på valforskar Bernt Aardal si heimeside, på wikipedia eller på regjeringen.no.

Alt i 1814 vart det vedteke ei valordning der det heitte at utkantstrøk skulle ha ein sterkare representasjon enn meir sentrale område. Denne distriktsvenlege ordninga skal vurderast i samband med annakvart Stortingsval. Dette betyr at valordninga skal under lupa til valet i 2013.

Veljarar frå dei tre nordlegaste fylka, frå Sogn og Fjordane og frå Nord-Trøndelag, tel i praksis meir for partia enn veljarar frå dei meste folkerike fylka når det gjeld å få inn representantar på Stortinget. Ei stemme langt frå sentrum skal telja meir enn ei stemme i sentrale strøk. Ei stemme frå Finnmark tel for eksempel 2,5 gonger meir enn ei stemme i Oslo. På den andre sida: Systemet med utjamningsmandat gjer at "storby-røystene" også påverkar kven som blir vald inn frå distriktet. Venstre hadde t.d. aldri fått representant frå Finnmark eller Nord-Trøndelag om det ikkje var for at dei fekk så mange røyster i Oslo og Akershus.

Valordninga vert med jamne mellomrom kritisert og justert. Borgarlege politikarar på det folkerike Austlandet argumenterer med at ei stemme er ei stemme, og at ei stemme i Oslo må telja like mykje som ei stemme i distriktet. Dei har ikkje tanke for at i dei sentrale og mest folkerike byane er ein nær makta, og at folk busette der dermed lettare kan påverke makta.

Dagens valordning er vel verdt å forsvara: det gjev både representasjon frå heile landet og èi røyst per person. Inga røyst er bortkasta!

Dagens valordning gjer at me - på ein måte - blir høyrde sjølv om me bur langt borte og i grisgrente strøk. Det er viktig for å halde valdeltakinga og tilliten til demokratiet oppe.

Snakkar politikarane sant?

2009-08-17T23:18:00.004+02:00

Bergens Tidende har lansert ein ny nettstad der politikarpåstandane vert faktasjekka. Dersom ein stussar på eit utsegn frå ein politikar kan ein ta kontakt via mail til faktasjekk@bt.no. Avisa har to journalistar som skal gå gjennom utsegnene til politikarane i valkampen, og skal freiste å avsløre faktafeil.

Siv Jensen hadde feil i ein av sine påstandar, medan statsministeren skal ha hatt heilt rett i ein av sine.

Faktasjekk.no er inspirert av og byggjer på det amerikanske FactCheck frå den amerikanske valkampen i fjor haust.

Hjelp, det er valkamp!

2009-08-14T11:15:00.005+02:00

Sirkuset er i gang: Dei politiske partia har hatt sine valkampopningar og den fyrste duellen mellom Jens og Jensen er unnagjort. Valkampen er skikkeleg i gang når TV-duellane har fått terningkasta sine.

Valflesket er på billegsal i ein månad framover.

Kven skal me tru på? Det er ikkje måte på kor mykje betre alt skal bli. Dei gamle skal få det betre. Barnefamiliane. Dei unge. Og dei einslege. Skulane skal bli så uendeleg mykje betre. Helsestellet. Samferdsla. Kulturen. Og så vidare, og så vidare.

Mange (dei fleste) av lovnadene vert det ikkje noko av.

Dei raudgrøne partia er dei einaste som kan fortelje oss kva som vil skje dersom dei får fortsetja med makta. Kva som skjer dersom det vert borgarleg fleirtal, er faktisk heilt i det blå: Det finst ikkje noko realistisk borgarleg regjeringsalternativ.

Dersom det vert borgarleg fleirtal, og dermed borgarleg regjering, kan me tenkja oss at Høgre og Framstegspartiet ikkje vert enige. Dermed kan det bli duka for ein Frp-mindretalsregjering. Ei slik regjering kjem ikkje til å få vedteke statsbudsjettet, og det vert slutten for statsminister Siv. Å stemme Frp er altså ei bortkasta stemme.

Er det betre å stemme på ein av dei små mellompartia? Dei har synt evne og vilje til å kompromisse seg fram til makt og innflytelse før. Ei sentrumsretta regjering kan samarbeida med alle. Unnateke Frp.

Innan dei tre regjeringspartia sprikar det også. Nesten like mykje som hjå opposisjonen. Men dersom dei får fleirtal ved valet, kjem nok Jens & co til å lage ei ny Soria Moria-avtale. Når partane har fått svald unna ein del kamelar, er det klart for ei ny raud-grøn regjering.

Dagens meiningsmålingar i VG, Aftenposten og DN syner eit såkalla "ikkje-sosialistisk" fleirtal.

Men som me alle veit - meiningsmålingar er ikkje val. Mange veljarar er på vandring, - og mange veljarar har sett seg i sofaen. Det er mange dagar til valet, og det skal gjennomførast mange duellar, debattar og meiningsmålingar. Mykje kan skje på denne tida.

Teologisk thriller frå Tom Egeland

2009-07-21T16:53:00.002+02:00

Snikksnakk har brukt dei to fyrste (og regnvåte) feriedagane sine på å lesa den nyaste boka til Tom Egeland, «Lucifers evangelium». Boka er ein spennande og fantasifull underhaldningsroman, - ein slags teologisk og mytologisk thriller. Som venta ligg den på toppen av bestseller-listene.

«Lucifers evangelium» er den åttande spenningsromanen til Egeland, og den tredje som handlar om den nervesvake albinoarkeologen Bjørn Beltø. Dei to andre er «Sirkelens ende» og «Paktens voktere», - og det er nok ein fordel å lesa desse bøkene i kronologisk rekkefølgje.

I «Lucifers evangelium» er Bjørn Belto på leit etter svar på eldgamle mystiske og mytiske dokument. Det handlar om religiøs ekstremisme, om satanisme, om ritualmord, om skattejakt, om Gud og Satan, om himmel og helvete, om kampen mellom det gode og det vonde.

Egeland har laga ei velskriven og lettlesen fantasiforteljing som er morosam å lese. Boka har fått god omtale i Aftenposten, VG og Dagsavisen, - medan ho får slakt i Aftenbladet.

Tom Egeland vert ofte samanlikna med Dan Brown. I likskap med Brown, forfattaren av Da Vinci-koden, skriv Egeland om fantasifulle mysteriar iblanda kodeknekking og teologi. Men Egeland ga ut Sirkelens ende to år før Da Vinci-koden..

..så Snikksnakk held ein knapp på Egeland, men ser også fram til at Brown si nye bok, «Det tapte symbolet», kjem seinare i år.

Regjeringa må ta stilling no - sei nei til datalagringsdirektivet!

2009-07-16T11:52:00.006+02:00

Bloggstafett for personvern – mot datalagringsdirektivet:

Personvern er ein grunnleggjande verdi i eit demokrati. Personvernet inneber ein rett til å vere i fred frå andre, men og ein rett til å ha kontroll over opplysningar om seg sjølv, særleg opplysningar som vert opplevd som personlege. Etter artikkel 8 i Den europeiske menneskerettskonvensjonen (EMK) vert personvern sett på som ein menneskerett.

Med ein mogleg norsk implementering av Datalagringsdirektivet (direktiv 2006/24/EF), som pålegg tele- og nettselskap å lagre trafikkdata om borgaranes elektroniske kommunikasjon (e-post, sms, telefon, internett) i inntil to år, vil nordmenns personvern bli krenka på det grovaste.

Datalagringsdirektivet vart vedteke av EU 15.mars 2006, men framleis har den norske regjeringa ikkje offisielt teke stilling til om direktivet skal gjerast til norsk lov eller ikkje. Gjennom EØS-avtalen har Noreg ein reservasjonsrett. Han har aldri før blitt brukt, men så har ein heller aldri stått overfor eit direktiv som representerer ein så stor trugsel mot demokratiets grunnleggjande verdiar som det datalagringsdirektivet gjer.

Vi som publiserar dette innlegget krev at regjeringa seier ifrå no før valet om dei vil gjere datalagringsdirektivet til norsk lov eller ikkje. Å ikkje ta stilling, slik regjeringa har gjort i over tre år, er det same som stillteiande aksept.

Regjeringen må ta stilling no - sei nei til datalagringsdirektivet!

***********************************
Du kan bli med ved å bruke denne teksten eller ein variant av han på di eiga nettside. Du kan og støtte saka ved å spreie bodskapen på twitter, facebook, origo eller andre nettstader du ser på som relevante. Snakk med folk du møter på jobben, heime, på kafe og i ferien. Du bør og signere oppropet mot EUs datalagringsdirektiv, melde deg inn i facebookgruppa mot direktivet og støtte liberalerens e-postkampanje. Dersom du vil lære meir kan du starte med EMK artikkel 8 og reservasjonsrett EØS . "Regjeringa må ta stilling no - sei nei til datalagringsdirektivet!" er publisert med lisensen Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Norway License. Kort sagt tyder det at du fritt kan bruke denne teksten så lenge du brukar same lisens sjølv og lenkar tilbake til oss.

***********************************
Les meir om bloggstafetten hjå Liberaleren og omtale av aksjonen i VG.

Takk til Borgar Michelsen som hadde ei grei nynorsk omsetjing av teksten!

Mahdi frå Tynset: Årets forbilde 2009

2009-07-16T10:30:00.002+02:00

Mahdi Hassan Mouhoumed kom frå Somalia til Norge og Tynset for 15 år sidan. Han vart godt motteken og er blitt ein ekte østerdøl. No er Tynset-karen kåra til "Årets forbilde".

Prisen, som vart utdelt for femte gong, går til vaksne innvandrarar som gjer ein særlig innsats for barn og unge. Prisen vart delt ut av barne- og likestillingsminister Anniken Huitfeldt.

Mahdi er ein særs aktiv samfunnsborgar; kommunestyremedlem på Tynset, meddommar i tingretten og leiar av innvandrarrådet i Hedmark. Dessutan gjer han mykje for at barn og ungdom skal få ei fin oppvekst, og har lagt ned mykje arbeid i den lokale judoklubben.

Det er flott å sjå at det finst ressurssterke innvandrarar. Dagens innvandringsdebatt er stort sett prega av framandfrykt, skepsis og negativitet.

Personar frå Somalia er den fjerde største gruppa av innvandrarar i Norge. Dei fleste er komne som flyktningar og har budd berre ei kort tid i landet. Somaliarar vert ofte sett på som ei problemgruppe. Som så mange andre ikkje-vestlege grupper, har somaliarane problem med språk og diskriminering. Integrering vert vanskeleg, - og somaliarane er den innvandrargruppa med størst arbeidsløyse og lågast gjennomsnittsinntekt. Dette har truleg samanheng med den korte butida i landet.

Norskopplæring, opplæring i samfunnskunnskap og arbeidstrening er viktig. Det såkalla introduksjonsprogrammet har som mål å skaffe deltakarane kunnskap på desse områda. VG melder om ein auke på 5 prosent i programmet i fjor. Over halvparten av deltakarane er kvinner. Ordninga rett og plikt til opplæring i norsk og samfunnskunnskap for vaksne innvandrarar har ført til at fleire er betre kvalifiserte til deltaking i yrkes- og samfunnsliv.

Ein del av innvandrarane med ikkje-vestleg bakgrunn har høgare utdanning. Det er viktig å få desse ut i jobb. Dei er ein ressurs for samfunnet, ikkje ein belastning.

Mahdi frå Tynset er eit godt forbilde og ein god rollemodell. Både for somaliarar og nordmenn.

Akkurat bloggurat

2009-07-15T10:22:00.002+02:00

No er Haugabloggen registrert på Bloggurat.

Rettsmedisinar og spesialetterforskar Orla Os

2009-07-11T18:16:00.006+02:00

er hovudpersonen i to av bøkene til den nordnorske forfattaren Jorun Thørring.

Thørring debuterte med «Skyggemannen» i 2005, der ho introduserte oss for Orla Os, ei norsk politikvinne i Paris. I den tredje boka, «Tarantellen», er Orla Os tilbake. I bok nummer to, «Glassdukkene», møter me, som ein kontrast, den Tromsøbaserte samiske etterforskaren Aslak Eira.

Mange norske krimheltar har bokstavrim-namn; Varg Veum, Harry Hole, Bjørn Beltø, Aron Ask, Morten Martens, - og altså Orla Os. Jorun Thørring føl ein fin tradisjon her.

Det høyrest kanskje absurd ut med ein nordnorsk spesialetterforskar som jobbar i Paris-politiet, men Orla Os er faktisk særs truverdig som krimhelt.

Særleg overbevisande er dette i den prisvinnande boka Tarantellen. Orla Os er både sårbar og kontrollerande. Handlinga er lagt til Algerie i 1961 og til Paris i 2000. Historia vekslar mellom fortid og notid, mellom Algerie og Paris. På denne måten syter forfattaren for at me lesarar er oppmerksomme og skjerpa medan handlinga og intrigane vert nøsta sakte og sikkert opp for oss. Framdrifta i historia gjer det vanskeleg å leggja boka frå seg. Det handlar om "dei store ting", - om kjærleik, svik, hevn og død. Ho gjev oss også eit spennande persongalleri i tillegg til hovudpersonen Orla Os.

Jorun Thørring har fått glimrande kritikkar for bøkene sine og vart tildelt Havmannprisen for beste nordnorske bok utgjeven i 2007, for Tarantellen. Bøkene er utgjevne i fleire land.

Til dagleg er Jorun Thørring spesialist i gynokologi med eigen praksis i Trondheim.

Aggressive korssting

2009-06-30T13:15:00.001+02:00

Broderi og aggressivitet er to omgrep som ein skulle tru ikkje passa saman. Tradisjonellt har brodering vore ein svært så feminin og stillfarande syssel. Men det syner seg at å brodera kan vera ein bra måte å få utløp for sinnet sitt på.

"Når nok er nok, men du vet ikke helt hvor du skal rette aggresjonen over all driten som tidvis hoper seg opp i livet ditt, kan en kveld med et stykke stramei, en butt nål og litt tråd være forløsende."

Dette står å lesa på skildringa til facebookgruppa For et mer aggressivt korsstingsbroderi!

Prosjektet med desse nyskapande korsstingdesigna (sjå eksempel her) har fått støtte frå Norsk Kulturråd og Kulturminneåret 2009. I desember og januar skal prosjektet, som har fått namnet Aksjon Geriljabroderi, halde ei såkalla salongutstilling.

Galleribroderistane broderer tekstar som "Din kødd" og "Drit og dra", og bryt kraftig med det tradisjonelle korsstingbroderiet. Det er nesten så ein får lyst til å brodere sjølv!

Sjå innslag med "broderisten" og initiativtakar Mona Pedersen på NRK Hedmark og Oppland.

(Bileta er lånt frå Facebookgruppa)

Ytringar frå kloakken? Debatt om nettdebatt.

2009-06-23T21:05:00.001+02:00

Snikksnakk registrerer at hennar gamle forelesar, professor Bernt Hagtvet, er like aktiv i samfunnsdebatten som han alltid har vore. Hagtvet er ein dyktig og kunnskapsrik mann, og har eit oppriktig engasjement for alt han uttalar seg om.

No er det nettdebattane Hagtvet ytrar seg kritisk til; til Dagsavisen seier han:
" – Det burde ha vært en mye strengere kontroll med nettdebattene. Det har alltid vært dovegger i samfunnet. Det nye nå er at de er blitt flyttet rett inn i offentligheten...
– Homofile og alle andre utgrupper, spesielt muslimer, er utsatt i nettdebattene. Jeg lurer på hvem de neste blir. Jøder, eldre eller funksjonshemmede?"

Hagtvet etterlyser ein debatt om reglar og folkeskikk på nettet, rett og slett. Han tykkjer det vert for mykje søppel i nettdebattane. Til Bergens Tidende seier han at han vil ha same køyrereglar på nett som på papir.

Debatten om nettdebatten er ikkje ny. Heller ikkje samanlikninga med ein dovegg. Ein del ytringar som kjem fram i kommentarfelta i nettavisene og i ymse nettfora er både pinlege, skremmande, hatefulle og primitive. Dette er særleg tydeleg i debattar som har med innvandring, framandfrykt og muslimar å gjera.
Samstundes er det viktig at folk kan få uttrykka meiningane sine spontant (men dermed også ofte ureflektert). Somme nettstader (t.d. Dagbladet.no) har ei svært liberal haldning til moderering av innlegga på nettet. Her finst både rasisme, løgner, sjikane og mobbing. Men det går ei grense, for Dagbladet også: Tore W. Tvedt vart i 2008 utestengd frå kommentarfelta der.

Snikksnakk trur likevel at det er bra at så mange som råd kjem til orde. Nettdebattar og blogging (med tilhøyrande kommentarfelt), er ein viktig del av ytringsfridomen vår. Dersom det kjem strengare kontrollar med nettdebattane, kan dette oppfattast som sensur. Og sensur vil me ha minst mogeleg av.

Er det farleg å sleppe vanlege folk til i debattar på internett? Er det ikkje bra at folk meinar noko? Skal nettavis-redaksjonane stengja for kommentarar? Vert det ikkje då ein fare for at dei politisk korrekte stengjer ute dei som er politisk ukorrekte?

Kjære professor Hagtvet. Nettdebattane er for alle folk. Folk med ulike ståstader, ymse aldrar og utdanningar, ulike bakgrunnar elles. På desse fora kan vanlege folk få ytre seg.

Det er ikkje berre akademikarar, journalistar og politikarar som skal delta i samfunnsdebatten!
Engasjement er positivt! Likesæle er negativt!

Vår fjerne slektning Ida

2009-05-19T19:50:00.005+02:00

Missing link er ikkje lenger missing!

Eit internasjonalt forskarteam leia av Jørn H. Hurum ved Naturhistorisk museum i Oslo har i dag presentert det eldste komplette apeskjelettet i verda. I ein artikkel i forskningstidsskriftet PLoS ONE og i ein pressekonferanse på American Museum of Natural History i New York presenterte forskarane eit fleire millionar år gammalt fossil. Dette fossilet har fått namnet Ida.

Fossilet Ida er 47 millioner år gammalt, 60 cm langt og jenta/apa døydde då ho var 9 månader gammal.

Forskarane meinar det er eit av dei manglende ledda i mennesket si utvikling ein har funne. Fossilet vart funne i sør-Tyskland i 1983, og i 2007 vart det kjøpt av Naturhistorisk museum. Dei siste to åra har Hurum og laget hans granska skjelettet i detalj.

Skjelettet vert beskrive som halvt lemur, halvt menneske, - og oppdaginga vert omtala som ein verdenssensasjon.

Det er positivt at norske forskarar og norsk forskningsmiljø får merksemd for arbeidet sitt. Men det blir sikkert strid mellom dei lærde om det verkeleg er den manglande biten i utviklingslæra som er funne.

Ida har si eiga heimeside.

Les meir om funnet og sjå intervju med Jørn Hurum på nettsida til Schrödingers katt

Kultursjokoladen

2009-05-04T15:06:00.001+02:00

Den gode gamle Freia-klassikaren Lohengrin er ein heilt spesiell sjokolade med ein heilt spesiell historie, og er faktisk eit kulturminne. Sjokoladen er mellom dei kulturminna som vert framheva i samband med Kulturminneåret 2009.

Lohengrin vart designa for Freia AS av Henrik Bull, arkitekten bak Nationaltheatret, og fekk namnet sitt etter Wagner-operaen «Lohengrin». Sjokoladen kom nemleg i sal til ein framføring av operaen ved Nationaltheatret i 1911. Eit par år seinare kom sjokoladen i butikkane.

Sjokoladen, som har ein slags kjøttbeinfasong, er både stilig og god. Snikksnakk hugsar at ho måtte dela Lohengrinsjokoladen med broderen sin då dei var små. Det vart mykje griseri av dette, på grunn av det rennande fyllet. Men smaken var god, og på den tida var det stas å få snop! I dag må ein vel karakterisere Lohengrin som ein sjokolade for vaksne; gammaldags, mørk og med romfyll. Dagens unge bryr seg sikkert ikkje om Lohengrin; ungane i dag tykkjer det er mest stas med "Sure føtter" og "Grønne buser" og andre morosame søtsaker/sursaker.

Dagliglivets kulturminner er hovudsatsinga til Kulturminneåret 2009. Kvar veke får det norske folk servert eit nytt dagliglivets kulturminne fra Norges kulturvernforbund, som har hovudansvaret for gjennomføringa av året. Lohengrin-sjokoladen er eit hyggeleg og nostalgisk kulturminne.

Regine - ei tøff jente

2009-04-22T09:43:00.004+02:00

17 år gamle Regine Stokke frå Kristiansund er alvorleg kreftsjuk. Ho har fått beskjed frå legane om at dei vil gjere det dei kan for henne, men at dei ikkje kan redde livet hennar. Gjennom bloggen hennar Face Your Fear kan alle få med seg tankane hennar om livssituasjonen. Regine oppretta bloggen i fjor haust då ho vart alvorleg sjuk.

Det gjev eit djupt inntrykk å lese i bloggen til Regine. Ho har tusenvis av lesarar, og får hundrevis av kommentarar på kvart einaste innlegg.

Sjå eit sterkt videomøte med Regine på Dagbladet og les om ho på NRK/Møre og Romsdal.

No søker Regine og familien hennar seg mot behandling i utlandet. Dette kostar mykje pengar. For å støtte saka kan ein kjøpe noko frå kolleksjonen som er laga for Regine på beltespenner.com. Alle inntekter av salet går uavkorta til Regine.

Nei til kontantstøtte

2009-04-17T08:17:00.003+02:00

VG skriv at det er stadig færre som vel kontantstøtte. Nedgangen er på 13 prosent i mars samanlikna med same månad i fjor.

Godt. Snikksnakk har alltid meint at det er feil å premiere dei som ikkje har ungane sine i barnehage.

Kontantstøtteordninga bør fjernast. Ordninga har ikkje fungert etter intensjonen, men har vist seg å ha uheldige verknader: Barn som burde ha gått i barnehage, blir verande heime. Det gjeld ikkje minst barn frå innvandrarfamiliar. Det er også eit faktum at det stort sett er mødre som er heime med barna; dermed vert kjønssforskjellane i arbeidslivet forsterka. Tal frå NAV syner at nær 90 % at kontantstøttemottakarane er kvinner.

Sidan det no er bortimot full barnehagedekning, er det eit paradoks å subsidiera familiar som takkar nei til eit offentleg tilbod.

Ny krim frå P. D. James

2009-04-02T21:10:00.003+02:00

Phyllis Dorothy James, Baronesse James av Holland Park, - betre kjend som P.D. James - vart fødd i 1920. Ho er altså i sitt 89. år, men ho er nok ei sprek gammal dame. Me som likar engelsk krim kan gleda oss over ei ny bok frå "dronninga av engelsk krim". «Den siste pasienten» kom ut på den norske marknaden for nokre veker sidan og ligg no på bestseljarlistene.

Bøkene hennar kjem i millionopplag over heile verda og ho har fått ei rad med prisar. Hovudpersonen i dei fleste bøkene hennar er Detective Inspector, seinare Commander, Adam Dalgliesh ved Scotland Yard.

P.D. James skriv gode mordmysteriar med stemning både frå gamle og nye tider. Denne stemninga finn me òg i boka "Den siste pasienten". Ramma rundt mordgåta i boka er ein majestetisk herregard som har vorte til en privatklinikk for plastisk kirurgi. Boka byr på erkebritisk eleganse, - i ei scene i boka samlar Dalgliesh dei mistenkte til avhøyr i biblioteket på godset.

Svært så klassisk engelsk krim altså. Super påskelektyre!

Slowhand fyller år

2009-03-30T13:39:00.008+02:00

Eric "Slowhand" Clapton er 64 år i dag. Tida flyr, for rockelegender også.

”Clapton Is God” hadde nokon skribla på ein vegg i London, ein gong midt på 60-talet. Litt overdrive kanskje, men meir enn 40 år seinare har Clapton legendestatus som ein av dei største gitarheltane i rockeverda.

Tidleg på 60-talet starta Clapton karrieren sin i The Yardbirds, deretter hadde han eit kort opphald i The Bluesbreakers før han vart med og danna supergruppa The Cream. I åra 1966-68 hadde The Cream stor suksess og gav ut fire album. Etter nok eit kortvarig prosjekt, Blind Faith, gjekk Clapton solo; Derek and the Dominos i 1970. Frå albumet Layla and other assorted love songs kjem den kjende og vakre sangen Layla. Clapton skreiv sangen til George Harrisson si kone, Patti Boyd, som Clapton var djupt og ulukkeleg forelska i på den tida:

På 70-talet sleit Eric Clapton med store rusproblem, men han gav ut eit par av sine beste album. I 1974 gav han ut albumet 461 Ocean Boulevard, med m.a. Bob Marley-låten I shot the sheriff, og i 1977 kom albumet Slowhand med «Cocaine» (J.J. Cale), «Lay down Sally» og ikkje minst: «Wonderful Tonight».

I 1991 mista Eric Clapton den 4 år gamle sonen sin i ei tragisk ulukke. Clapton gjekk inn i ein lang og djup sorgperiode, men nokre månader seinere ba han Will Jennings om hjelp til å skrive ein sang til sonen. «Tears in heaven» vart ein stor suksess; ein vakker, gripande ballade:

Would you know my name If I saw you in heaven?
Would you feel the same If I saw you in heaven?
I must be strong and carry on
cause I know I dont belong here in heaven...

Eric Clapton spelar ikkje "Tears in heaven" på konsertar lenger. –Eg vil ikkje ha dei vonde kjenslene tilbake. Dei må ha ein pause, har Clapton sagt.

Lenke til den offisielle nettsida til Eric Clapton.

Lenke til den uoffisielle nettsida til Eric Clapton.

Dagen for ytringsfridom på nett

2009-03-12T12:42:00.008+01:00

Amnesty International Norge markerer i dag "den internasjonale dagen for ytringsfrihet på nett".

Norske bloggarar kan skriva om politiske, kulturelle, religiøse og andre kontroversielle emne på nettet utan tanke på konsekvensane. I andre delar av verda finst folk som ytrar seg på nettet med fare å bli hardt straffa for det.

Folkeaksjonen for ytringsfridom på nett aksjonerar for fire menneske som er sett i fengsel for å ha sagt meninga si på internett:

Truong Quoc Huy frå Vietnam
Hu Jia frå Kina

Karim Amer frå Egypt

Mohammed Abbou frå Tunisia

Desse fire sonar til saman 15 års fengselsstraff for å ha sagt si meining på nett. Ein kan støtte dei gjennom å signere på denne sida.

Lenke til Amnesty International Norge

Er religion galskap?

2009-03-11T15:06:00.001+01:00

Både Aftenposten, Dagsavisen og Dagbladet har fortalt ei hjerteskjerande historie om ei sjuk katolsk kyrkje.

Ei ni - 9! - år gammal jente frå Brasil vart voldtatt av stefaren sin. Jenta vart gravid, og det vart - naturleg nok - føreteke abort for å redde livet til den stakkars jenta. I det katolske Brasil er abort forbode, men tillate etter voldtekt og dersom livet til mora er i fare. I dette tilfellet var det altså snakk om at begge kriteria var oppfylde.

Likevel gjekk den ekstremt konservative biskopen José Cardoso Sobrinho ut og ga ordre om at jenta, mor hennar og legane som utførte aborten skulle bannlysast. Medan stefaren - som voldtok ho - er framleis velkommen i kyrkja.

Det er - etter den brasilianske kyrkja si meining - mindre syndig å voldta eit barn enn at ein niåring tek abort.

Religion kan vera OK.

Men

fundamentalisme - eller fanatisme - eller ortodoks religion - om det så er kristendom, islam, jødedom eller ein annan religion - er rett og slett galskap.

Vi är många..

2009-03-07T23:10:00.002+01:00

.. vi är hälften
av alle människor i stan
av alla här i landet
vi är många
vi är hälften
ja, hälften av alla som finns
är kvinns

sang feministane på 70-talet. Me kan smile litt av desse "naive" kampsangane no i dag, men sanninga er at me kvinner av i dag (også Siv Jensen) kan takka kvinnerørsla for mykje. Parolane til gammalfeministane var m.a. "Lik rett til arbeid, utdanning og løn", "Dagheimsplassar til alle barn", "Nei til kvinner som salsvare" og "Kamp for sjølvbestemt abort". Kampen førde fram. Me fekk barnehagelov, abortlov og likestillingslov.

Men framleis er det langt igjen til reell likestilling mellom kjønna, både økonomisk, sosialt og politisk. Typiske kvinneyrke er lågtlønsyrke. Sjukepleiarforbundet har ein kampanje no der ein har teikna bart på kvinner, for å synleggjera behovet for likeløn. 50.000 kvinner i deltidsstillingar vil gjerne jobbe meir.

Det er 8. mars og kvinnedag i morgon. Norge er eit av dei landa der likestillinga er kome lengst, og mange meiner at Kvinnedagen har utspelt si rolle. Siv Jensen er flau over "såkalte feminister", sa ho i dag. Statssekretær Libe Rieber-Mohn i Arbeids- og inkluderingsdepartementet meiner derimot at Frp sin kvinnepolitikk hindrar integrering. Ein kan i alle fall vere enig i at innvandrarkvinner og deira rettar bør få meir fokus på kvinnedagen.

FN sitt tema for kvinnedagen 2009 er “Women and men united to end violence against women and girls”. Vald mot kvinner er eit enormt globalt problem: Fysisk og seksuell vald, tvangsgifte, kjønnslemlestelse, trafficking osv.

På 70-talet brende kvinnesakskvinnene BH'ane sine på bålet. I morgon vil Sara Azmeh Rasmussen brenne ein hijab.

Er det kvinnesak å brenne unødvendige kleplagg? Skal me oppfordre jenter/kvinner til å brenne f.eks. G-stringen, miniskjørtet, eller kanskje pushup-BH'en?

Mors gode råd

2009-03-06T09:14:00.002+01:00

Og ikkje putt
erter i nasen
mens eg er borte!
sa mor vår og gjekk

Det hadde vi aldri
tenkt på før, så
det gjorde vi

(Marit Tusvik)
_____________

Det er ikkje alltid så lett å oppdra barn.

Jens ber Jensen roe seg ned

2009-02-22T01:45:00.001+01:00

Valkampen er i gang. Frp-formannen påstår at det føregår ei snik-islamisering av Norge. I talen sin til Frp-landsstyret sa Siv Jensen at det kun er norsk lov og norsk styresett som skal gjelde dersom Frp får fornye Norge.

Jens Stoltenberg seier til NRK at Jensen no bør roe seg litt ned. Han seier dette er ein del av eit politisk spel.

Ja, det er eit spel, - og det er krisemaksimering. Frp vil ha stemmer frå innvandrerskeptikarar og Jensen utnyttar hijabsaka. Ei meiningsmåling publisert på Nettavisen viser at Frp går tilbake; og når Frp slit på meiningsmålingane spelar dei på framandfrykta.

Det har vore mykje rot med hijabsaka i regjeringa, i justisdepartementet og i politidirektoratet. Men Siv Jensen burde ikkje blåsa opp religiøse konflikter på denne måten.

Muslimar er blitt ein del av det norske samfunnet. Dei har krav på den same fridomen til å praktisera si tru som alle andre norske borgarar. Men hijab som ein del av politiuniformen vert det ikkje noko av.

Her i landet har me ikkje hatt så store konflikter mellom religionar og livssyn. Hittil. Men hijabsaka viser at det er sterke kjensler i sving. Difor er det viktig at den rotete sakshandsaminga til regjeringa ikkje vert brukt til å skape meir splid og konflikt.

Siv Jensen er leiar i Norges nest største parti og mogeleg statsministerkandidat. Vil me ha ein statsminister som går inn for å skape splid og hat og frykt? Nei, heller Jens enn Jensen!

Les Konrad sin bloggpost om snik-islamofobisering i Norge. Han er satirisk og fin.

Hamsun tok feil

2009-02-20T19:22:00.004+01:00

Hamsun-året vart offisielt opna av dronning Sonja i går. Markeringa av året er kontroversiellt grunna Hamsun sin sympati med nazistane. Men me kan vel alle vera enige om at han var ein stor forfattar.

Knut Hamsun er mest kjend som romanforfattar, og det var som romanforfattar han fekk nobelprisen i 1920. Han var også lyrikar, men det vart utgjeve kun ei diktsamling medan han levde - «Det vilde kor» i 1904.

Eit av dikta i diktsamlinga var «Om hundrede aar er alting glemt». Og nettopp her er det den store diktaren tek feil. For diktet er slett ikkje gløymt; no er det 105 år sidan det vart skrive.

Dette diktet dannar utgangspunkt for den fine låten på Lumsk-albumet «Det vilde kor».
Lumsk er eit band som kombinerar tradisjonell norsk folkemusikk med progressiv rock og heavy metal.

Vokalistar er Stine Mari Langstrand og Ola Bremnes.

Om hundrede Aar er alting glemt

Jeg driver i aften og tænker og strider,
Jeg synes jeg er som en kantret Baad,
og alt hva jeg jamrer og alt vad jeg lider
saa ser jeg mig ingen Raad.
Men hvi skal jeg være saa haardt beklemt?
Om hundrede Aar er alting glemt.

Saa stanser jeg virkelig heller Striden
og ganger tilsjøs med min pinte Sjæl.
Der finder nok Verden mig engang siden
saa bitterlig druknet ihjæl.
Men hvi skal jeg ende saa altfor slemt?
Om hundrede Aar er alting glemt.

Knut Hamsun, Det vilde Kor, 1904

Katten til Ivar Aasen

2009-02-16T18:33:00.001+01:00

Eg er katten til Ivar Aasen.
Du kjenner meg truleg ikkje.
Eg gjer ikkje så mykje av meg.

Det hender at Ivar
gløymer å gje meg mjølk,
og når han dusjar
bruker han opp
alt det varme vatnet.
Men eg veit at det ikkje
er vondt meint.

Når Ivar sit inne og skriv
tar eg meg av alt det andre
som også må gjerast.
Det er kanskje ikkje så svært,
men eg tenkte no det skulle nemnast.

Ragnar Hovland
"Katten til Ivar Aasen møter hunden frå Baskerville", barnedikt (1996)

Denne katten har si eiga nettside!

Lagnad sa vi

2009-02-12T09:50:00.002+01:00

når vi slumpa til å snåve i einkvan
lagnad sa vi
og filtra oss redde inn i kvarandre
lagnad sa vi
og avslo å få låst opp lenkene
men let dei sløvt gro inn
lagnad sa vi
og kasta alle nøklane i havet
lagnad sa vi
og la fleire tunge bører på den berande
lagnad sa vi
og smitta barn med øydeleggande sjukdommar
lagnad sa vi
og heldt den unge under vatnet
lagnad sa vi
når folk i grannelaget svalt i hel
lagnad lagnad sa vi taktfast
hamra spikrar inn i kista
og overdøyvde protestane til han som låg der
lagnad sa vi
og sette tunge steinar over opprørsmenn
(som var vi redde at dei skulle koma opp or jorda att)
lagnad sa vi
medan nye hemmelege transportar rulla tungt forbi
og prestar gjorde krosstegn over alle segl
lagnad sa vi
til barns beinstumpar og brende andlet

lagnad seier vi
og vaskar ikkje berre hendene
men legg dei frå oss òg

*************************************
Frå diktsamlinga Sprekker i muren, 1969
Forfattaren Arnljot Eggen gjekk bort forrige veke.

Ein skigard kan'kje vara evig veit du

2009-02-04T23:47:00.001+01:00

SKIGARDSVISE

Heilt innåt skogen står ein skigard, mosegrodd og grå.
Han er heilt nedfalls og søkk isaman,
men som eit minnesmerke her han står.
Ein gong var dette eit viktig stengsel,
som verna åkeren mot krøterfot.

ref.:
Ein skigard kan'kje vara evig, veit du,
kan aldri vara evig.

Ein gamal skigard som står og vitnar om ei svunnen tid.
Det er ei soge om gamal storleik,
kamp mot naturen, kamp som er forbi.
Nå vert det kjempa på andre fronter,
men mye skigarder det har me lell

refr.:

Kva er ein skigard? Ein skigard er så mange rare ting:
Ei rad med stokkar, sett som eit gjerde,
eller eit stengsel i ditt eige sinn.
Ein gamal fordom, eit raseskille,
hat og misunning, eller aversjon.

refr.:

Kvar du så snur deg, det er ein skigard mellom før og nå.
Ein skigard er som ei landegrense,
ein skigard er eit stengel for de få.
Eit hat i hjarta, eit klasseskille,
eit sjalusi, ein uvisshet, ein krig.

refr.:

Har du ein skigard? Å jau du har nok ein for alle har
ein ting ein gjerne vil stengje ute,
ein ting ein ikkje syna vil einkvar.
Men desse stengsler treng ikkje vara,
Ein skigard kan du kliva om du vil.

refr.:

(Stanley Jacobsen)

Dagen då musikken døydde

2009-02-03T08:12:00.002+01:00

I dag er det nøyaktig 50 år sidan flykrasjet der Buddy Holly, Ritchie Valens, og J. P. «The Big Bopper» Richardson, omkom. Den 3. februar 1959 var "The day the music died". Sangen «American Pie» av Don McLean frå 1971 hyllar desse musikarane og minner oss om denne tragiske hendinga.

Buddy Holly vart berre 22 år og hadde ei kort artistkarriere, - men med sangar som "Peggy Sue", "That'll Be the Day", "Heartbeat" (Med hjartet på rette staden) og "Maybe Baby" fekk han ein plass i rockehistorien.

Richie Valens vart best kjend for "Donna" og "La Bamba". Filmen La Bamba handlar om Valens.

HollyMonument, minnesmerket i Clear Lake, Iowa, der flyet krasja for 50 år sidan.

Få sangar er så gjennomanalyserte som nettopp «American Pie». Det finst òg fleire nettsider tilegna Don McLean og denne sangen, m.a. Don McLean Online

American Pie er unormalt lang, over 8 minuttar. Likevel vart sangen raskt ein hit, - sjølv om det var sjeldan heile sangen vart spelt på radioen.

I 1973 vann Roberta Flack Grammypris for låta Killing Me Softly With His Song, - ein sang som handlar om Don McLean og «American Pie».

I 2001 spelte Madonna inn sin cover av American Pie. Hennar versjon er forkorta og modernisert, og dermed vart nye generasjonar kjende med klassikaren.

Les meir om American Pie på HenrikSteen.net

Viktig innspel frå Pølsa

2009-02-01T18:44:00.001+01:00

Øystein Pølsa Pettersen tykkjer ein del av langrennsjentene er skremmande tynne, og han meiner at "spiseforstyrrelsar" må sidestillast med andre idrettsskader.

Dette innspelet har han fått kjeft for. Sportssjef Åge Skinstad meinte at Pettersen heller burde konsentrera seg om å gå fort på ski.

Pettersen er ein mann med meiningar. På sprintgutta sin blogg stilte han dette spørsmålet:
"Hva er mest rett?
1. Å hindre en frisk og sunn 13åring gå skirenn mot seniorer.
2. Å la en senior, med en kropp som en 13åring, gå det samme rennet.
La gjerne moral, etikk og sunn fornuft telle når du gjør deg opp din mening."

I ein kronikk i Aftenposten får Pettersen full støtte frå professor Jorunn Sungot-Borgen: "Forebygging av spiseforstyrrelser krever vilje fra flere hold. Da kan man ikke drive strutsepolitikk og stikke hodet i sanden og hevde at dette ikke er et problem. Øystein Pettersen burde få en hyggelig sms fra Tove Paule og et klapp på skulderen fra mange fordi han tør."

Lat oss håpa at debatten om spiseforstyrrelsar i eliteidretten ikkje blir "feia under teppet" denne gongen. Me bør vera glade for at det finst toppidrettsutøvarar som er i stand til å tenkja sjølv.

Stå på Pølsa! Ikkje lat deg bli knebla!

Ein sosialrealistisk vampyrroman

2009-01-30T18:49:00.000+01:00

Snikksnakk fekk ei bok til jul; "La den rette komme inn" av John Ajvide Lindquist. For Snikksnakk var denne forfattaren ukjend, - og sjangeren såg litt merkeleg ut. Men boka gjorde eit djupt inntrykk. Det er ein mørk, merkeleg og original roman, og handlinga er både overnaturleg og realistisk.

Handlinga føregår i ein forstad til Stockholm på 80-talet. Forteljinga startar med eit grusomt drap: Ein gut vert funnen drepen, med overskoren hals og liket er tømt for blod.

12-åringen Oskar er hovudpersonen i boka, - ein einsam gut som vert mobba og plaga. Han finn ein ven i den merkelege jenta Eli som flyttar inn i same blokka. Det viser seg at ho er vampyr..

Det handlar om einsemd og det handlar om å føla seg utanfor. Ei trist historie om det å leve eit liv som ikkje toler dagslys. Boka er uhyggeleg og gripande, fråstøytande og fascinerande, spennande og rørande. Alt på ein gong.

"Naturens sterkeste antioksydant"

2009-01-29T09:11:00.006+01:00

Kosttilskotet VitaePro må vera for godt til å vera sant. Dersom det verkeleg fantest eit slikt fantastisk produkt, ville jo alle brukt det. Og det gjer me ikkje.

Les meir om marknadsføringa av VitaePro i Forbrukerinspektørene.
Sjå innslaget i FBI.

Snikksnakk har lenge vore utruleg irritert på reklamesnuttane for dette produktet, - fordi desse liksomfornøgde brukarane snakkar så utruleg kunstig og rart. Du høyrer godt at dei ikkje trur heilt på "bodskapen sin". Og her ein dag dukka det opp eit brev i postkassen til Snikksnakk. Avsendar: VitaeLab. Innhald: Spesialtilbod på VitaePro. Brevet gjekk sjølvsagt rett i søppeldunken. Snikksnakk kjem ALDRI til bruke VitaePro, same kor dårleg ho blir!

Lukkelegvis finst det fleire skeptikarar. Ramla innom bloggen til ein kar som heiter Gunnar Roland Tjomlid, Unfiltered Perception. Han har tydelegvis hatt ein "krig" gåande med VitaePro og VitaeLab, lenge. Snikksnakk rår folk til å lesa bloggpostane hans om VitaePro og marknadsføringa av produktet.

Folk flest skjønnar sjølvsagt at det er viktig å tilføre kroppen antioksydantar. Då trengst vanleg kost og mykje frukt og grønt. Ikkje dyre pillar.

Apostlar på namnetoppen

2009-01-27T12:06:00.003+01:00

Snikksnakk stal (utan hemningar) denne overskrifta frå Vårt Land.

Statistisk Sentralbyrå har offentleggjort namnestatistikken for 2008, - og det visar seg at trenden med dei bibelske gutenamna held seg. Dei mest populære gutenamna her i landet er Lukas, Mathias og Markus, - og dei mest brukte jentenamna er Linnea, Emma og Sara.

Statistikken for Sogn og Fjordane viser mykje av dei same trendane som i resten av landet. Her er Mathias og Linnea dei mest brukte namna. I Oslo er Mohammad det desidert mest brukte gutenamnet..

Det var dagens statistikksnakk frå Snikksnakk.

Nynorsk i VG!

2009-01-25T01:30:00.004+01:00

Tor Fuglevik, medlem av Språkrådet og direktør i det internasjonale mediekonsernet MTG, skreiv nyleg eit lesarinnlegg i Dagens Næringsliv at momsstøtta til aviser som ikkje tillet nynorsk, er "statsstøtta diskriminering". Han meiner at det er feil at staten gjev mange millionar kroner i støtte til norske aviser som praktiserer bokmålsmonopol. (Les innlegget hans hjå Noregs Mållag)

Distriktsredaktør i NRK Sogn og Fjordane, Kai Åge Pedersen, er samd med Fuglevik, han skriv i bloggen sin at nynorsken må tvingast på laussalspressa i Oslo.

"Nynorske artikler i Aftenposten er sjeldne som homser i en hockeygarderobe. Og omtrent like populære," hevdar Sven Egil Omdal, multimedie- og kulturredaktør i Stavanger Aftenblad. Og han held fram: "Avisene vet at lønner seg best å snakke som flertallet. Bokmålsfolk er nemlig gjennomgående litt dummere enn nynorskbrukere. Det vet vi som arbeider i aviser hvor journalistene står fritt til å velge målform. Vi får jevnlig brev på bokmål fra lesere som påstår at de ikke skjønner nynorsk, mens vi aldri - og jeg mener aldri - får brev fra nynorskfolk som ikke skjønner bokmål."

VG og Aftenposten (Schibsted) får mange millionar kroner kvart einaste år fordi styremaktene ynskjer å stimulera til sal av aviser. Det burde setjast visse krav til denne støtta.

For eksempel at det skal vera plass til begge dei norske målformene.

Dramaet på K2

2009-01-24T01:05:00.000+01:00

K2 i Kashmir, Pakistan, er verdens nest høgaste fjell (8611 meter), og vert av mange rekna som det farlegaste. Over 70 personar har omkomme på K2. Det skal vera mykje vanskelegare og farlegare å bestiga K2 enn Mount Everest.

Tragedien på K2 1. - 2- august i fjor gjorde eit djupt inntrykk på alle. 11 klatrarar døydde, mellom dei var den norske klatraren Rolf Bae. Han omkom då ei isblokk losna nær toppen av fjellet. Dei andre i den norske ekspedisjonen; Cecilie Skog, Lars Nessa og Øystein Stangeland, kom heim. Bae vart ikkje funnen. Familien hans ville ikkje at andre skulle risikere livet for å finne han.

No er rapporten om kva som skjedde på K2 klar, og heile rapporten kan lastast ned som pdf-fil på nettstaden klatring.no. Rapporten viser at det var fleire uheldige omstende som førte til tragedien. At 11 menneske døydde skuldast sju-åtte enkelthendingar; fallulukker og fleire isras. Rapporten konkluderar med at ingen enkeltpersonar eller ekspedisjonar kan klandrast for det som skjedde.

Det vart halde minnestund for Rolf Bae i Stavanger Domkirke 22. august i fjor.

Haikubisme. Kort poesi.

2009-01-23T23:28:00.001+01:00

Via via (slik som det ofte er på internettet) har Snikksnakk oppdaga poeten Gene Dalby og ei diktform som vert kalla haikubisme.

Han har m.a. skrive følgjande gullkorn:

Nerver

Jeg har ikke mye å tilby

Stort sett bare nerver

Skal det være en bunt?

______________

Elskere

Ikke tenn lampen.

La oss bli liggende her i mørket og

lyve hverandres navn.

____________

Meir om denne poeten på
http://www.henriksteen.net/?p=210

Emma har namnedag i dag

2009-01-23T09:47:00.002+01:00

Det same har Emil og Emilie. Namna kjem frå det romerske slektsnamnet Æmilius.

Og namnet skjemmer ingen, Finn-Erik Vinje!

Life on Mars?

2009-01-22T23:35:00.009+01:00

Nyleg hadde NASA ein pressekonferanse det var knytt stor spenning til. På førehand var det venta at NASA ville presentere "bevis" for at det er liv på Mars.

Men det var ikkje små grøne menn forskarane i NASA kunne presentera. Nei, det var gass. Store mengder metangass som kan bety at gassen kan være skapt av mikroorganismar på planeten. Astrokjendisen Knut Jørgen Røed Ødegaard tykkjer dette er veldig, veldig spennande.

Snikksnakk tykkjer det er meir interessant med David Bowie og hans "Life on Mars?" Denne songen er frå albumet Hunky Dory (1971) og vart seinare gjeven ut på singel (1973), og har vore rekna som ein klassikar som er mykje spelt på radio. Videoen er enkel, men påfallande. Bowie i dress framfor ein heilt kvit bakgrunn. Singelen nådde tredjeplass på den britiske singellista.

I byrjinga av 1970-talet skapte David Bowie seg om til den mystiske rockestjerna Ziggy Stardust. Sceneshowa var prega av gull, glitter, råskap og teater.
___________________

Life on mars er òg tittelen på den gode britiske politiserien som vert synt på NRK på torsdagane no. Serien handlar om etterforskaren Sam som jaktar ein mordar i 2006, vert påkøyrd av ein bil, hamnar i koma og vaknar i 1973...!

Tittelen på TV-serien er henta frå Bowie-låta. I serien kan me nyta mange flotte 70-tals-sangar, av artistar som Roxy Music, T. Rex, Sweet, The Faces, The Who, Uriah Heep, Deep Purple, Slade, Mott The Hoople og Thin Lizzy.

Life On Mars vann Emmy-pris i 2006 for beste dramaserie. Vel fortent.

Dobbelt så dyrt og dobbelt så farleg

2009-01-22T12:18:00.002+01:00

Vestlendingar betalar dobbelt så mykje i bompengar og ferjebillettar som der det er billigast å bruke vegnettet. Dette fortalde både NRK Sogn og Fjordane og Nationen i går.

Sitat frå nationen.no: "Ikkje nok med at det er mange svingete og rasfarlege vegar på Vestlandet, det er også langt dyrare å ferdast på vegnettet i vestlandsregionen enn i andre landsdelar. Det viser ei utrekning basert på ferske tal frå Statens vegvesen. Medan vegbrukarar i sør og nord betalar rundt 800 kroner i året i bompengar og ferjebillettar, så må folk på Vestlandet i snitt ut med godt over det doble."

Rettferdig? Nei.
Vert det teke omsyn til dette i Nasjonal Transportplan (NTP) som snart skal leggjast fram? Neppe.

Landskapsbilete

2009-01-18T18:39:00.000+01:00

Det er ein kald dag.
Elvane har rim i barten.

Bak neset
gjer fjorden seg eit ærend
inn i ei lita vik.
Der ligg han usett
og kan ta seg ein frostrøyk
i smug.

Arne Ruset. Frå "Ut fjorden. Ein antologi frå Møre og Romsdal Forfattarlag." Samlaget 1986.

http://www.hugen.no/hylle/index.htm

Spar oss for meir halleluja

2009-01-16T10:48:00.005+01:00

Espen Lind, Kurt Nilsen, Alejandro Fuentes og Askil Holm. Fire artistar med eventyrleg suksess for eit par år sidan. No planlegg dei ny plate og ny turnè til sommaren, kan me lesa i VG.

"Kvartetten nekter for at de gjør en ny hallelujah-runde kun for å håve inn penger"

Fnys. Dette osar av kommersialitet.

Snikksnakk klarar seg godt utan coverversjonar av sangar som andre artistar har spelt inn mykje betre før!

Takkar meg til den nye låta til Røyksopp. Sangen heiter 'Happy Up Here' og er ein smakebit på det kommande albumet deira 'Junior'.

Drikk kaffi med godt samvit!

2009-01-16T09:02:00.006+01:00

Gode nyhende for oss som drikk mykje kaffi:

Kari Jaquesson seier at kaffi vernar mot sjukdomar som diabetes 2 og har mykje antioksydantar. At kaffi er bra for helsa vert stadfesta av ei stor gransking som forskning.no skriv om i ein artikkel med tittelen "Kaffe er bra for deg".

Kaffi skal dessutan vera bra for hjernen, - ein studie viser at koffein verkar positivt på tankeevne og hukommelse, spesielt for eldre kvinner (!)

Kaffi er populært i heile verda, og me nordmenn er eit av dei mest kaffidrikkande folkeslaga. Kaffien står for over 60 prosent av antioksidantane me får i oss i det norske kosthaldet. Ikkje fordi det er ekstremt mykje antioksidantar i kaffien, men fordi me drikk så mykje kaffi.

Kaffi kurerar gruff, med andre ord.

Tippekamp

2009-01-13T23:12:00.000+01:00

Eit dikt av Eva Sell.

Søndag kveld blues

borte
borte borte
hjemme
hjemme borte hjemme
borte
borte
hjemme
borte uavgjort
_______________

Tankane går til gode gamle tippekampen (og plingfestane me hadde, for ørten år sidan) og til den gongen me ikkje fekk premieprognosane med ein gong. (Av og til, når det var mange som hadde vunne, måtte ein venta heilt til MÅNDAGEN med å få vite storleiken på premiane. Då vart det nedtur om det ikkje vart utbetaling på 10 rette.)
No kan ein følgje prognosane medan fotballkampane vert spelte, og Tippekampen på NRK er for lengst blitt skvisa ut.

I dag driv Norsk Tipping med ein haug ulike tippevariantar; Lotto, Keno, Joker... You name it.

Men Snikksnakk tippar ikkje. Ho trur ho har spart masse pengar på det.

Historia om Teddybjørnen

2009-01-12T00:26:00.009+01:00

Det siste nye i japanske mobiltelefonar er ein mobil som ser ut som ein teddybjørn. Ikkje så praktisk kanskje..

Teddybjørnar kan nyttast til så mangt, visar det seg. Stavangeravisen kan fortelja om ei mor som har avlytta eksmannen via bamsen til dottera. Og mannen har no gått til søksmål mot eks-kona fordi ho har plassert avlyttingsutstyr i teddy'en. Dette er i USA sjølvsagt, og ein kan lesa meir om saka på ABS News.

Teddybjørnen er kalla opp etter president Theodore "Teddy" Roosevelt. På ein jakttur i 1902 nekta han å skyte ein bjørn som vart fanga til han. "Spare the bear", sa han. Avisa Washington Post laga ein illustrasjon til denne hendinga (sjå til venstre), og ein mann som heitte Morris Michtorn greip høvet til å produsera og selja mjuke, lodne tøybjørnar. Desse vart sjølvsagt svært populære både av vaksne og ungar.

På omlag same tid, og uvitande om Teddy-suksessen i USA, starta firmaet Steiff i Tyskland å produsere liknande tøybamsar, - dette også med suksess.

Dermed stridast dei lærde om kven som fann opp kosebamsen, sjølv om Teddy-namnet kjem frå Statane.

Moderne kosedyr: Les om teddybjørnar på romferd!

Tenn lys!

2009-01-06T23:21:00.002+01:00

Fekk denne SMS'en i dag: "Til alle oss maktesløse - Tenn et lys i vinduet ditt klokken 21.00 tirsdag kveld. For håp og for at Israel skal slutte med terroren av palestinere. Send videre"
______________________

Tenn et lys

Se deg omkring: en natt er her,
Hører du ropet fra fjern og nær?
Bæres en bøn frem for deg og meg:
Gi dem et håp på håpløs vei...

Tenn et lys for dem
som skal finne frem
gjennom mørket på en kald og uvennlig jord.
Tenn et lys for dem
så de kommer hjem
til en verden som har gitt dem mer enn ord...
Gi det du har,
gi livet et svar.
Kan du si nei når de venter deg
og alt du kan gi.

Kom, la oss gi med åpen hånd
alt vi kan dele av brød og ånd.
Livet blir godt først når vi forstår
vi har alt at takke for!

Tenn et lys for dem
som skal finne frem
gjennom mørket på en kald og uvennlig jord.
Tenn et lys for dem
så de kommer hjem
til en verden som har gitt dem mer enn ord...
Gi det du har,
gi livet et svar.
Kan du si nei når de venter deg
og alt du kan gi.

(mel. Svein Gundersen/tekst Trygve Hoff/ artist Sissel Kyrkjebø)

Glatte gater...

2009-01-02T00:51:00.000+01:00

De gamles vinter

De gamle går ut
på
holka. For dem er virkeligheten
glatt.

som for et
spebarn. Iblant
får
stokken feste, iblant

ikke.
Tyngdekraften
er en
fiende.

Jan Erik Vold
Frå 'Sorgen. Sangen. Veien.'

Ikkje så god jul i Gaza

2008-12-30T12:30:00.004+01:00

Julebodskapen er fjern for politikarane i Israel.

Israel er verdas 5. største militærmakt og har teke livet av over 300 menneske på 3 dagar. Samstundes held Hamas fram med å skyte rakettar mot Israel, og dermed har Israel ein 'grunn' til å halde fram med å bombe mål i Gaza.

Det er varsla om humanitær krise i Gaza og sivilbefolkningen lir.

Bilete frå angrepet. Sterke saker.

Striden mellom Israel og Palestina er eit tema som engasjerer folk, og mange har sterke kjensler. I det ytterleggåande DagenMagazinet kan ein lesa om jødehat i norske aviser. Men Snikksnakk meiner at norske aviser MÅ skriva at Israel drep barn, når det faktisk er det dei gjer.

Konflikten er fastlåst, verdssamfunnet og FN synest å vera makteslause. Det går mot eit dystert nytt år for menneska i dei okkuperte områda i Gazastripa og på Vestbreidda.

Det lyser i stille grender

2008-12-23T01:12:00.006+01:00

Det lyser i stille grender
av tindrande ljos i kveld,
og tusunde barnehender
mot himmelen ljosi held.

Og glade med song dei helsar
sin broder i himmelhall
som kom og vart heimsens frelsar
som barn i ein vesal stall.

Han låg der med høy til pute,
og gret på si ringe seng,
med’ englane song der ute
på Betlehems aude eng.

Der song dei for fyrste gongen,
ved natt over Davids by,
den evige himmelsongen
som alltid er ung og ny.

Jakob Sande, 1931.

Lars Søraas d.y. skreiv i 1948 den tonen som er mest brukt i dag.

Det vert hevda at Sande skreiv «Det lyser i stille grender» ein varm sommardag i skuggen av ein stikkelsbærbusk!

Alf Prøysen: Snekker Andersen og julenissen

2008-12-23T00:53:00.001+01:00

Ein av dei klassiske juleforteljingane: Om den godmodige Snekker Andersen, som møter Nissefar og dreg på besøk for å skape jul hjå nissefamilien.

Teikningar: Hans Normann Dahl. Forteljar: Svein Erik Brodal.

Vårres jul

2008-12-23T00:44:00.000+01:00

Vi skjønt det når a Tante Anna kom
Og rundvaska i kvart einaste rom
Og vi ungan vi vart påkledd og sendt ut
Det lukta grønsåp overalt te slut
I stua gikk a mor og bynnt forander
Vi glodd på engla, stall og raud girlander
Og julestjerna brann som hu ha brinni
Vi kleiv opp fer å sjå ka som va inni

(Ref.)
Sjå snø'n han ligg så fin og kvit
No kjem det hest og slea hit
Hør bjella hi så fin ein klang
Og linge-lange-ling-lang-lang

Og slaktar'n kom med tingan sin i'n sekk
Vi ungan vi sprang ut og gjømt oss vekk
Men vi klemt oss framved husnåva og kjeik
Og haurd at grisen Margido han skreik
Så traska vi i beina på 'om far
Ned kjellartråppa men da fikk vi svar:
- (Ehemm) Ølet skjemmes hvess dokk kjem fer nære!
Vi skjønt at brukbart maltøl va en ære

Ref.

Så kom a Märtha Dala og bakt goro
Hu fortælt oss eventyr og spas og moro
Og mjølstøvet sto rundt a' som ein filt
Vi ungan vi åt deig og ha det gildt
Så kom juletreet inn og vi forsto
No va det like før det falt te ro
Alt spennanes va slutt, no skull vi vaskas
Og pyntas på og snakkas te og daskas

Ref.

Tekst/mel.: Hans Rotmo

Solsnu

2008-12-21T21:04:00.005+01:00

Klokka 13:03 i dag "snudde sola"
_______________

De mørkeste dage

Så nådde vi bunnen, igjen går det oppad,
Igjen går det fremad mot lys og mot sol.
I tåkegrå dager og regntunge netter
Skred mørket imot sin ytterste pol.

Og har vi enn knugende trengsler tilbake,
Isnen fra stormenes rungende røst,
Frysende dager da alt er et øde,
Så føler vi dog som en lidende trøst:

At dagene lenges, at rommet får farge,
At alt som nu sover i skogenes skjød
Kun venter på timen da fritt det skal spire
Og blusse med livets og skjønnhetens glød!
____________________

Forfattar til teksten er ukjend, melodi J. A. Johansen, visa er kjend gjennom Nordnorsk visegruppe.

Julestemningmusikk (15)

2008-12-20T00:27:00.001+01:00

Andrea Bocelli - Adeste Fideles (Oh Come All Ye Faithful)

Dette er ein gamal julesalme, skreven av John Francis Wade i 1743. Skal tru kva han hadde sagt om han hadde høyrt og sett versjonen nedanfor?

Twisted Sister - Oh Come All Ye Faithful

Julestemningmusikk (14)

2008-12-19T20:05:00.000+01:00

Mud - Lonely this christmas

Nicky Chinn & Mike Chapman (1974)

Litt meir syttitals-glam ;)

Vestlendingen

2008-12-19T20:01:00.000+01:00

Å, Vestland, Vestland, med din våte hatt!
Her regnar, dryper, pøser dag og natt.
Og skodda heng så vakker og så tjukk,
og vestavinden dreg sitt våte sukk.

Eit fuktig ver er livets største lyst,
då plaskar hjarta i mitt fiskebryst.
Eg likar best å vera gjennomblaut,
og difor er eg vorten saftig staut.

Men kona surnar, ungane får sopp,
og bilen rustar, huset rotnar opp,
og sjela mugnar - alt er grått og trist -
eg er den fødde super-pessimist.

Men hender det at sol bryt gjennom sky,
då spring eg inn og søkjer livd og ly.
Eg skrur på dusjen, - å du sæle sprut!
Du er mi trøyst når allting turkar ut!

Ein sjeldan gong eg ut i verdi dreg
til sydens land, der soli steikjer meg.
Då turkar eg så eg blir nesten sprø
- mi berging er den salte, våte sjø.

Eg elskar lågtrykk, - la dei stå i kø
og spreia herleg fukt der vi skal trø.
Den gilde lyd av regn på paraply,
den gjer meg lukkeleg og rein og ny.

Å våte Vestland, kor du er meg kjær!
Du fuktar håret, væter mine tær.
Så sælt når søla sutlar rundt min sko
og regnet driv som byger i mitt blod!

Når eg ein gong må dra frå denne jord,
mi grav eg ynskjer djupt i Sognefjord.
Eg vonar at det finst eit paradis
med evig regn og evig vestleg bris!

____________________

Fekk tak i denne sangteksten tilfeldigvis, og veit ikkje kven som har skreve denne nye versjonen av Å Vestland Vestland. Men ein knakande god tekst er det!!

Julestemningmusikk (13)

2008-12-18T00:09:00.000+01:00

Dette er Snikksnakk sin favorittjulesang:

The Pogues & Kirsty MacColl - Fairytale of New York

'Fairytale' er ein vakker, rå ballade frå 1987, - skreven av Pogues-medlemene Jem Finer og Shane MacGowan. Sangen vart kåra til den best likte julesangen av sjåarane til tv-kanalen VH1 fleire år på rad.

Les om dei triste skjebnene bak denne fine julesangen.

"You´re a scumbag, a maggot, a cheap lousy faggot,
Happy christmas you´re ass, I thank God it´s our last!"

I fjor sensurerte den engelske radiokanalen BBC sangen, det var setningen over som vart for grov for kanalsjefane deira. Like etter snudde BBC, og sende ut melding om at 'Fairytale of New York' skulle spelast usensurert likevel.
Enkelte ting kan berre ikkje tuklast med..

Her er ein annan sang med Kirsty MacColl.

Julestemningmusikk (12)

2008-12-17T15:50:00.000+01:00

Wham! - Last Christmas

Dette var leeenge før George Michael kom ut or skåpet..

'Last Christmas' frå 1984 er den mest spelte julesangen dei siste fem åra, ifølge 'The Performing Right Society', selskapet som samlar inn opphavsrettbetaling for komponistar og musikarar.

...og "Derrick" er død

2008-12-15T19:07:00.011+01:00

Skodespelaren Horst Tappert, som spelte Derrick, er død, han vart 85 år gamal.
'Aus der Reihe' vart sendt på NRK frå 1977 til 1994, - 281 episodar med den sindige, tyske krimhelten. Snikksnakk ynskjer ikkje at serien vert sendt i reprise. Derrick hadde blitt for treg og gammaldags for TV-sjåarane no. Alt til si tid!

Arne Hjeltnes har skrive dette diktet om Derrick:
DÅ DERRICK VAR LITEN

Eg lurar på kva Derrick
gjorde då han var liten.
Fekk han òg kjeft,
når buksa var skiten?

Eg lurar på om Derrick
hadde ost på maten.
Om han òg kasta den
blaute tomaten.

Sat Derrick og teikna,
når læraren såg vekk?
Og lagde små skurkar
med penn og med blekk?

Stal Derrick små eple
frå naboens tre?
Eller tok han små vener
som sysla med det?

Skreik Derrick høgt
av eit stikk BCG,
eller kremta han berre
og nikka av det?

Om kvelden då Derrick var ute ein tur,
vart far hans sinna og mor hans sur?
Gjekk alltid Derrick med riktig refleks?
Og korleis er dette med Derrick og sex?

Han sykla nok ikkje utan si lykt,
og sa aldri noko som var særleg stygt.
Han kom nok på skulen vaska og rein,
og bakpå sykkelen sat Harry Klein.

"Mormor" er død

2008-12-15T08:04:00.006+01:00

Barnebokforfattar Anne-Cath Vestly somna stille inn i natt, 88 år gamal.

Me har alle eit forhold til Anne-Cath Vestly. Snikksnakk har sterke barndoms-radiominne frå 60-talet, frå den tida radioen var 'den tidas fjernsyn', - alle ungar sat med øyra klistra til Barnetimen for de minste. Ho har òg nokre vage TV-minne om Kanutten og Romeo Klive (Vestly og Alf Prøysen).

Morn-morn! var dei fyrste orda Anne-Cath sa då ho starta barnetimane sine. Ei koseleg stemme det var godt å høyre på.

Anne-Cath skreiv over 50 bøker, som har prega norsk barnelitteratur sidan starten av 1950-tallet. Mest kjende er bøkene om Mormor og de åtte ungene, Ole Aleksander, Knerten og Lillebror, Guro og Aurora.

Anne-Cath Vestly kjem til å 'leva vidare' både i minnene og i dei neste generasjonane, gjennom bøkene sine.

Meir om Vestly sin bortgang på nrk.no

Julestemningmusikk (10)

2008-12-15T00:24:00.000+01:00

Chris Rea - Driving Home For Christmas